Η τεχνητή νοημοσύνη στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης

Το μέλλον της ιατρικής μεταμορφώνεται

Μόλις πριν από λίγα χρόνια μιλούσαμε για την υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ)· σήμερα, αποτελεί απτή πραγματικότητα. Μπροστά στην πολυπλοκότητα των παγκόσμιων προκλήσεων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, η ΤΝ αναδεικνύεται όχι μόνο ως εργαλείο, αλλά ως μετασχηματιστική δύναμη για την αναδιαμόρφωση της παροχής υγειονομικής περίθαλψης.

Οι εξελίξεις στην τεχνολογία ΤΝ δημιουργούν πρωτοφανείς ευκαιρίες για επανάσταση στην υγειονομική περίθαλψη, καθιστώντας την πιο αποτελεσματική, προσβάσιμη και οικονομικά βιώσιμη. Προωθώντας τις κατάλληλες πολιτικές οι οποίες να ενισχύουν την ενσωμάτωση της AI, μπορούμε να προάγουμε την ισότητα, να βελτιώσουμε την περίθαλψη και να διασφαλίσουμε ότι οι νέες τεχνολογίες, θεραπείες και φάρμακα ωφελούν την κοινωνία γενικότερα:

Η ΤΝ μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματική κατανομή των πόρων υγειονομικής περίθαλψης. Η προγνωστική μοντελοποίηση μπορεί να προβλέψει εισαγωγές ασθενών και να βελτιστοποιήσει τη χρήση νοσοκομειακών κλινών, προσωπικού και εξοπλισμού. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η διαθεσιμότητα πόρων όπου και όταν χρειάζονται περισσότερο, μειώνοντας τις ποσότητες αποβλήτων και ενισχύοντας την ποιότητα της περίθαλψης.
Παράλληλα, η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, όπως η αύξηση του κόστους, οι ανεπάρκειες και η ζήτηση για περίθαλψη υψηλότερης ποιότητας.
Η ΤΝ μπορεί να μειώσει το κόστος και να απλουστεύσει τα διοικητικά καθήκοντα, όπως ο προγραμματισμός ραντεβού ασθενών, η τιμολόγηση και η διαχείριση ηλεκτρονικών φακέλων υγείας μέσω της αυτοματοποίησης και της βελτιστοποίησης των λειτουργιών. Αυτό μπορεί να δώσει στους επαγγελματίες του τομέα της υγείας τη δυνατότητα να επικεντρωθούν περισσότερο στην περίθαλψη των ασθενών.
Στον τομέα της διάγνωσης, η ΤΝ ενισχύει την ακρίβεια και καθιστά δυνατή την έγκαιρη ανίχνευση, οδηγώντας συχνά σε λιγότερο επεμβατικές και πιο οικονομικές θεραπείες.
Τα σχέδια εξατομικευμένης θεραπείας που βασίζονται στην ΤΝ μπορούν να συμπληρώσουν τις παραδοσιακές μεθόδους προσφέροντας πιο στοχευμένη και αποτελεσματική περίθαλψη. Με αυτόν τον τρόπο, βελτιώνονται τα αποτελέσματα των ασθενών, ενώ παράλληλα μειώνεται η οικονομική επιβάρυνση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.

Οι πρακτικές εφαρμογές της ΤΝ στην κλινική πράξη περιλαμβάνουν:

έγκαιρη ανίχνευση σήψης: Τα συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται σε μονάδες εντατικής θεραπείας μπορούν να προβλέψουν την εμφάνιση σήψης —μιας απειλητικής για τη ζωή κατάστασης— ώρες πριν εκδηλωθούν τα κλινικά συμπτώματα, επιτρέποντας την έγκαιρη παρέμβαση.
Ανίχνευση καρκίνου του μαστού με χρήση ΤΝ: Τα συστήματα ΤΝ που εφαρμόζονται στον προληπτικό έλεγχο με μαστογραφία εντοπίζουν πρώιμα σημάδια καρκίνου του μαστού με εξαιρετική ακρίβεια, συχνά ξεπερνώντας τις δυνατότητες των ανθρώπινων ακτινολόγων.

Η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει τον φαρμακευτικό τομέα σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των φαρμάκων — από την ανακάλυψη και ανάπτυξη φαρμακευτικών προϊόντων έως τη φαρμακοκινητική, την αξιολόγηση, την παραγωγή, τη διάθεση, την έγκριση και τη φαρμακοεπαγρύπνηση.

Όσον αφορά την ανακάλυψη φαρμάκων, η ΤΝ επιταχύνει τη διαδικασία προσδιορίζοντας στόχους και βελτιστοποιώντας τον σχεδιασμό των φαρμάκων. Κατά το στάδιο ανάπτυξης, συμβάλλει στη βελτίωση των φαρμακοτεχνικών μορφών και διευκολύνει την παραγωγή εξατομικευμένων φαρμάκων. Στη φαρμακοκινητική, οι προβλέψεις που βασίζονται στην ΤΝ συμβάλλουν στον προσδιορισμό της βέλτιστης δοσολογίας, ενώ στις κλινικές δοκιμές, η ΤΝ βοηθά στη στρωματοποίηση ασθενών, τη χρήση ψηφιακών διδύμων και τις προσομοιώσεις δοκιμών. Η παραγωγή επωφελείται από την ΤΝ μέσω της αυτοματοποίησης και τον βελτιωμένο ποιοτικό έλεγχο.

Επιπλέον, η ΤΝ απλοποιεί τις διαδικασίες αδειοδότησης φαρμάκων και φαρμακοεπαγρύπνησης, επιτρέποντας την ψηφιακή υποβολή αιτήσεων και την ανάλυση πραγματικών δεδομένων για τον έγκαιρο εντοπισμό των σημάτων ασφάλειας. Οι εξελίξεις αυτές μειώνουν σημαντικά τον χρόνο και το κόστος επιταχύνοντας την έρευνα, βελτιστοποιώντας τις διαδικασίες και ελαχιστοποιώντας τις αστοχίες των κλινικών δοκιμών, με αποτέλεσμα να επιταχύνεται η διάθεση ασφαλών και αποτελεσματικών φαρμάκων.

Η μεταρρύθμιση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ λειτουργεί ως σημαντικός καταλύτης:

προβλέπει την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων
χρησιμοποιεί πραγματικά στοιχεία και δεδομένα υγείας για κανονιστικούς σκοπούς
διευκρινίζει τη διασύνδεση με ιατροτεχνολογικά προϊόντα και άλλα σχετικά προϊόντα
εισάγει την έννοια των προσαρμοσμένων πλαισίων και ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν ένα κανονιστικό περιβάλλον που στηρίζει τις καινοτομίες που βασίζονται στην ΤΝ στον τομέα των φαρμάκων, επιτρέποντας μεγαλύτερη καινοτομία, αποδοτική ενσωμάτωση δεδομένων, λήψη τεκμηριωμένων κανονιστικών αποφάσεων και την αποτελεσματική διαχείριση του κύκλου ζωής των προϊόντων. Πέρα από την κλινική πράξη, η ΤΝ προωθεί την καινοτομία στη δημόσια υγεία.

Η προγνωστική ανάλυση μπορεί να εντοπίσει πρότυπα και τάσεις, επιτρέποντας έγκαιρες παρεμβάσεις και στρατηγικές πρόληψης. Για παράδειγμα, η ΤΝ μπορεί να προβλέψει επιδημικές εξάρσεις νόσων αναλύοντας ποικίλα σύνολα δεδομένων, με αποτέλεσμα να είναι δυνατές οι έγκαιρες και στοχευμένες αντιδράσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας που μετριάζουν την εξάπλωση των νόσων και μειώνουν τον οικονομικό τους αντίκτυπο.

Καθώς ενσωματώνουμε την ΤΝ στην υγειονομική περίθαλψη, πρέπει να παραμείνουμε επικεντρωμένοι στον πρωταρχικό μας στόχο: την αξιοποίηση αυτής της μετασχηματιστικής τεχνολογίας για την παροχή ισότιμης και ποιοτικής φροντίδας σε όλους. Με τις κατάλληλες πολιτικές και καινοτομίες, η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει σε ένα πιο υγιές και βιώσιμο μέλλον για όλους.

Προκλήσεις της ενσωμάτωσης της ΤΝ στην υγειονομική περίθαλψη

Η ενσωμάτωση της ΤΝ στην υγειονομική περίθαλψη συνοδεύεται από τις δικές της προκλήσεις. Η επίτευξη επιτυχημένου ψηφιακού μετασχηματισμού, ιδίως όσον αφορά την προώθηση της ΤΝ, απαιτεί διάφορες κρίσιμες παραμέτρους. Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης και αποδοχής της ΤΝ στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και η αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την ανάπτυξή της στην κλινική πράξη, είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της. Οι παράμετροι αυτές περιλαμβάνουν την πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας δεδομένα υγείας, μέτρα για την προώθηση της καινοτομίας στον τομέα της ΤΝ και η διασφάλιση ότι τα συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται στην ιατρική είναι τόσο ασφαλή όσο και αξιόπιστα.

Επιπλέον, η εξασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης, ιδίως στα δημόσια νοσοκομεία, είναι ζωτικής σημασίας για την υιοθέτηση της ΤΝ, καθώς και η ενσωμάτωση της ΤΝ στις κλινικές διαδικασίες — όχι μόνο ως πρόσθετο εργαλείο, αλλά στο πλαίσιο μιας ανασχεδιασμένης και πιο αποτελεσματικής διαδικασίας περίθαλψης. Εξίσου σημαντική είναι η καθιέρωση ενός ισχυρού πλαισίου που θα επιτρέπει στα θύματα να ζητούν αποζημίωση από τους κατασκευαστές σε περιπτώσεις βλάβης που προκαλείται από ελαττωματικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ΤΝ.

Νομοθεσία της ΕΕ για τη διαμόρφωση της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης

Η πράξη για την ΤΝ

Την 1η Αυγούστου 2024 τέθηκε σε ισχύ η ευρωπαϊκή πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη (πράξη για την τεχνική νοημοσύνη). Η πράξη αποσκοπεί στην προώθηση της υπεύθυνης ανάπτυξης και εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης στην ΕΕ. Τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, όπως το λογισμικό που βασίζεται στην ΤΝ και προορίζεται για ιατρικούς σκοπούς, πρέπει να συμμορφώνονται με διάφορες απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων μετριασμού κινδύνου, των συνόλων δεδομένων υψηλής ποιότητας, των σαφών πληροφοριών για τους χρήστες και της ανθρώπινης εποπτείας.

Επιπλέον, η Επιτροπή αναμένει να οριστικοποιήσει έναν κώδικα ορθής πρακτικής για τους παρόχους μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης γενικού σκοπού (GPAI) έως τον Απρίλιο του 2025. Ο κώδικας αυτός, που προβλέπεται από την πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη, θα καλύπτει κρίσιμους τομείς, όπως η διαφάνεια, οι κανόνες που σχετίζονται με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και η διαχείριση κινδύνων. Οι διατάξεις σχετικά με την GPAI θα εφαρμοστούν 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της πράξης για την ΤΝ.

Έχει συσταθεί Ευρωπαϊκή Υπηρεσία ΤΝ, η οποία αποτελεί το κέντρο εμπειρογνωσίας στον τομέα της ΤΝ σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Υπηρεσία ΤΝ διαδραματίζει καίριο ρόλο στην εφαρμογή της πράξης για την ΤΝ — ιδίως για την ΤΝ γενικού σκοπού — στην προώθηση της ανάπτυξης και της χρήσης αξιόπιστης ΤΝ, καθώς και στη διεθνή συνεργασία. Η Υπηρεσία ΤΝ θα εποπτεύει την εφαρμογή και την επιβολή των κανόνων της πράξης για την ΤΝ σχετικά με την GPAI.

Η πράξη για την ΤΝ έχει ως στόχο να παράσχει στους προγραμματιστές και στους φορείς εφαρμογής ΤΝ σαφείς απαιτήσεις και υποχρεώσεις για συγκεκριμένες εφαρμογές της ΤΝ, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει τη διοικητική και οικονομική επιβάρυνση, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η πράξη για την ΤΝ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων πολιτικής με τα οποία στηρίζεται η ανάπτυξη μιας αξιόπιστης ΤΝ, όπως η δέσμη μέτρων για την καινοτομία στην ΤΝ και το συντονισμένο σχέδιο για την ΤΝ. Από κοινού, τα μέτρα αυτά εγγυώνται την ασφάλεια και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ανθρώπων και των επιχειρήσεων όσον αφορά την ΤΝ. Ενισχύουν επίσης την υιοθέτηση της ΤΝ, καθώς και τις επενδύσεις και την καινοτομία στην ΤΝ σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η πράξη για την ΤΝ τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024 και θα εφαρμοστεί πλήρως 2 έτη αργότερα, με ορισμένες εξαιρέσεις: οι απαγορεύσεις θα τεθούν σε ισχύ μετά από έξι μήνες, οι κανόνες διακυβέρνησης και οι υποχρεώσεις για τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού θα τεθούν σε εφαρμογή μετά από 12 μήνες και οι κανόνες για τα συστήματα ΤΝ — που είναι ενσωματωμένα σε ρυθμιζόμενα προϊόντα- θα εφαρμοστούν μετά από 36 μήνες.

Για να διευκολυνθεί η μετάβαση στο νέο κανονιστικό πλαίσιο, η Επιτροπή δρομολόγησε το σύμφωνο για την ΤΝ. H εθελοντική πρωτοβουλία AI Pact επιδιώκει να στηρίξει τη μελλοντική εφαρμογή της πράξης για την ΤΝ και καλεί τους προγραμματιστές ΤΝ από την Ευρώπη και πέραν αυτής να συμμορφωθούν εγκαίρως με τις βασικές υποχρεώσεις της.

Ο κανονισμός για τον ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την υγεία (ΕΧΔΥ)

Η ανάπτυξη και η εφαρμογή της ΤΝ στην ιατρική απαιτούν πρόσβαση σε ποικίλα και υψηλής ποιότητας δεδομένα υγείας, για να εξασφαλίζεται η ακρίβεια, η αξιοπιστία και η ισότιμη εφαρμογή των συστημάτων ΑΙ σε διάφορες πληθυσμιακές ομάδες. Ο ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για την υγεία (ΕΧΔΥ) διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διευκόλυνση των προαναφερθέντων, καθιστώντας δυνατή τη δευτερογενή χρήση των ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας για την έρευνα και την καινοτομία.

Επιτρέποντας την κατάρτιση, τη δοκιμή και την αξιολόγηση αλγορίθμων —συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούνται σε ιατροτεχνολογικά προϊόντα, in vitro διαγνωστικά εργαλεία, συστήματα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων που βασίζονται στην ΤΝ και εφαρμογές ψηφιακής υγείας—, ο ΕΧΔΥ θα συμβάλει στην προώθηση καινοτόμων λύσεων ΤΝ, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμόρφωση με τα πρότυπα προστασίας των δεδομένων και τα πρότυπα δεοντολογίας. Αυτή η δομημένη πρόσβαση σε δεδομένα υγείας όχι μόνο θα προωθήσει την καινοτομία, αλλά θα ενισχύσει επίσης την ασφάλεια των ασθενών και την ισότητα στην υγειονομική περίθαλψη που βασίζεται στην ΤΝ.

Ο ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για την υγεία (ΕΧΔΥ) αποτελεί βασικό πυλώνα της ισχυρής Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας και είναι ο πρώτος κοινός χώρος δεδομένων της ΕΕ σε συγκεκριμένο τομέα που αναδύεται από την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα. Ο ΕΧΔΥ τέθηκε σε ισχύ το 2025. Ο ΕΧΔΥ:

ενδυναμώνει τα άτομα ώστε να αποκτήσουν τον έλεγχο των δεδομένων που αφορούν την υγεία τους και διευκολύνει την ανταλλαγή δεδομένων για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης σε ολόκληρη την ΕΕ (πρωτογενής χρήση δεδομένων)
προωθεί μια πραγματική ενιαία αγορά για τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
παρέχει ένα συνεκτικό, αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα για την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων υγείας για την έρευνα, την καινοτομία, τη χάραξη πολιτικής και κανονιστικές δραστηριότητες (δευτερογενής χρήση δεδομένων).

Με τον τρόπο αυτό, ο ΕΧΔΥ επιτρέπει στην ΕΕ να επωφεληθεί πλήρως από τις δυνατότητες που προσφέρει μια ασφαλής και προστατευμένη ανταλλαγή, καθώς και η χρήση και επαναχρησιμοποίηση δεδομένων υγείας προς όφελος των ασθενών, των ερευνητών, των φορέων καινοτομίας και των ρυθμιστικών αρχών.

Η εμπιστοσύνη αποτελεί βασικό παράγοντα για την επιτυχία του ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την υγεία. Ο ΕΧΔΥ θα παρέχει ένα αξιόπιστο πλαίσιο τόσο για την ασφαλή πρόσβαση σε ευρύ φάσμα δεδομένων υγείας όσο και για την επεξεργασία τους. Ο ΕΧΔΥ βασίζεται στις εξής πράξεις:

Ως οριζόντια πλαίσια, οι εν λόγω πράξεις προβλέπουν κανόνες που εφαρμόζονται και στον τομέα της υγείας. Ωστόσο, ο ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για την υγεία θα παρέχει ειδικούς τομεακούς κανόνες, λαμβάνοντας υπόψη την ευαισθησία των δεδομένων για την υγεία.

Οδηγία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων

Η νέα οδηγία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων (ΟΕΕΠ) επικαιροποιεί και προσαρμόζει τους κανόνες της ΕΕ για την ευθύνη για τις νέες τεχνολογίες, διασφαλίζοντας καλύτερη προστασία για τα θύματα και μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τους οικονομικούς φορείς.

Η οδηγία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων διασφαλίζει ότι τα θύματα μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση από τους κατασκευαστές όταν υφίστανται ζημία που προκαλείται από ελαττωματικό προϊόν.

Η οδηγία αυτή βασίζεται σε 2 βασικές αρχές:

ο κατασκευαστής οφείλει να αποζημιώσει τη ζημία που προκαλείται από ελαττωματικό προϊόν του
το θύμα οφείλει να αποδείξει την ελαττωματικότητα του προϊόντος και τη ζημία που υπέστη και να αποδείξει ότι η εν λόγω ελαττωματικότητα ήταν η αιτία της ζημίας.

Το λογισμικό —όπως π.χ. τα λειτουργικά συστήματα, το υλικολογισμικό, τα προγράμματα υπολογιστή, οι εφαρμογές ή τα συστήματα ΤΝ— διαδίδεται ολοένα και περισσότερο στην αγορά και διαδραματίζει όλο και πιο σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια των προϊόντων. Σύμφωνα με τη νέα ΟΕΕΠ, το λογισμικό θεωρείται προϊόν για το οποίο εφαρμόζεται ευθύνη άνευ πταίσματος, ανεξάρτητα από τον τρόπο παροχής ή χρήσης του.

Ο προγραμματιστής ή ο παραγωγός λογισμικού, συμπεριλαμβανομένων των παρόχων συστημάτων ΤΝ κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (πράξη για την ΤΝ) θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κατασκευαστής. Κατά την αξιολόγηση της ελαττωματικότητας ενός προϊόντος, λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της επίδρασης που έχει στο προϊόν οποιαδήποτε ικανότητα να συνεχίσει να «μαθαίνει» ή να αποκτά νέα χαρακτηριστικά μετά τη διάθεσή του στην αγορά ή τη θέση του σε λειτουργία.

Επίσης, η ελαττωματικότητα του προϊόντος τεκμαίρεται όταν ο ενάγων αποδείξει ότι το προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεωτικές απαιτήσεις ασφάλειας του προϊόντος που ορίζονται στο ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο και αποσκοπούν στην προστασία από τον κίνδυνο της προκληθείσας ζημίας.

AICare@EU (ανάπτυξη της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης)

Παρά τη σημαντική πρόοδο στην έρευνα και την ανάπτυξη ιατροτεχνολογικών προϊόντων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση (ML), η παρουσία τους στην αγορά παραμένει σχετικά περιορισμένη και η ενσωμάτωση της ΤΝ στην κλινική πράξη προχωρά με αργούς ρυθμούς. Η πράξη για την ΤΝ, ο ΕΧΔΥ και η ΟΕΕΠ αποσκοπούν στην προώθηση της έρευνας, της ανάπτυξης και της εφαρμογής της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, πρέπει να διευθετηθούν αρκετές προκλήσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των εργαλείων ΤΝ και να ενισχυθεί η ισότιμη και δίκαιη υιοθέτησή τους στην κλινική πράξη.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων προωθεί διάφορες αλληλένδετες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του AICare@EU. Η πρωτοβουλία αυτή βασίζεται στα θεμέλια που παρέχουν τα ανωτέρω νομοθετικά πλαίσια και επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση βασικών εμποδίων που σχετίζονται με την ανάπτυξη της ΤΝ στην υγειονομική περίθαλψη, ιδίως στην κλινική πράξη.

Το AICare@EU περιλαμβάνει μια σειρά συντονισμένων προσπαθειών, μεταξύ των οποίων:

Μελέτη για την ανάπτυξη της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης: Η πρωτοβουλία αυτή της ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων αποσκοπεί στη διερεύνηση των προκλήσεων και των παραγόντων διευκόλυνσης της ανάπτυξης της ΤΝ στην κλινική πράξη. Οι προκλήσεις που εντοπίστηκαν κατηγοριοποιούνται σε τέσσερις βασικούς άξονες: τεχνολογικές προκλήσεις και προκλήσεις που σχετίζονται με τα δεδομένα, νομικά και κανονιστικά εμπόδια, οργανωτικά και επιχειρηματικά εμπόδια και κοινωνικοί και πολιτιστικοί παράγοντες.
Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την προώθηση της υιοθέτησης της ΤΝ στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο του Προγράμματος Εργασίας (2024) για το Πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία»: Η πρόσκληση αυτή, η οποία λήγει τον Ιανουάριο του 2025, αποσκοπεί στο να επιταχύνει την ασφαλή και αποτελεσματική ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ σε κλινικά περιβάλλοντα, συμβάλλοντας στην ευρύτερη ενσωμάτωση της ΤΝ στην υγειονομική περίθαλψη.
Φορείς πρόσβασης σε δεδομένα ΤΝ και υγείας — έργο SHAIPED (χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη»): Aπό τον Μάρτιο του 2025, υλοποιεί πιλοτικά την ανάπτυξη, επικύρωση και εφαρμογή μοντέλων και εργαλείων ΤΝ που χρησιμοποιούν την υποδομή HealthData@EU του ΕΧΔΥ.
Διερεύνηση των βασικών προτεραιοτήτων της ΤΝ σύμφωνα με τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029:
- εφαρμογή της στρατηγικής για την ΤΝ: Στρατηγική για την προώθηση νέων βιομηχανικών εφαρμογών της ΤΝ και τη βελτίωση της παροχής διαφόρων δημόσιων υπηρεσιών, όπως η υγειονομική περίθαλψη. Η πρωτοβουλία για τη βιοτεχνολογία περιλαμβάνει την ανάπτυξη πράξης για τη βιοτεχνολογία, η οποία διερευνά τρόπους για την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της εφαρμογής της ΤΝ και των ψηφιακών λύσεων στον τομέα της βιοτεχνολογίας, , με ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίηση των δεδομένων υγείας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας (ΕΧΔΥ).
- πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων: Δίνεται έμφαση στην πρόληψη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την αποκατάσταση των καρδιαγγειακών παθήσεων ως τομέας προτεραιότητας.
Διεθνείς συνεργασίες για την υιοθέτηση της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης:
- η ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων συνεργάζεται με τον ΠΟΥ Ευρώπης για τη στήριξη της ανάπτυξης και της υιοθέτησης λύσεων ΤΝ για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων στον τομέα της υγείας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ.
- η ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων συνεργάζεται στενά με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για να προωθήσει της κλιμάκωσης της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, εστιάζοντας στην πρακτική εφαρμογή και την ευθυγράμμιση των πολιτικών.
- η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων) συνεργάζεται με εταίρους της G7 και της G20 σε διάφορους άξονες εργασίας της ΤΝ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.