Komisja Europejska zobowiązała się do wspierania globalnej współpracy w dziedzinie e-zdrowia. W tym celu współpracuje na arenie międzynarodowej z partnerami, których cele obejmują:
- opracowywanie rozwiązań w dziedzinie e-zdrowia
- skuteczniejszą opiekę zdrowotną
- wykorzystywanie rozwiązań i standardów opracowanych przez UE.
Standardy te obejmują europejski format wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej, który ułatwia wymianę danych dotyczących zdrowia między różnymi krajami.
Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych
Wyobraźmy sobie, że wyjeżdżamy do innego kraju i możemy:
- łatwo uzyskać dostęp do swojej dokumentacji medycznej
- udostępniać informacje lekarzom i pielęgniarkom na potrzeby diagnozy lub leczenia
- przedstawić dowód wykonania niezbędnych szczepień, które są warunkiem wjazdu do tego kraju, rozpoczęcia nowej pracy lub zapisania się do nowej szkoły.
Takie możliwości daje globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych.
Czym jest globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych?
Jest to technologia umożliwiająca krajom udostępnianie i weryfikowanie cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych (np. zaświadczeń o szczepieniu). Sieć ta, do której jest podłączonych ponad 80 krajów, ułatwia podróżowanie, pracę i korzystanie z opieki medycznej za granicą.
Ochrona prywatności
Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych chroni prywatność. Do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych wykorzystuje zaawansowane technologie zgodne z normami UE:
- dane osobowe pozostają na urządzeniu danej osoby i nie są udostępniane w sieci
- udostępniane są jedynie klucze poświadczające, że dokument został wydany przez zaufanego partnera
- dane są chronione przed nieuprawnionym dostępem.
W jaki sposób powstała ta sieć?
Podczas pandemii COVID-19 Unia Europejska stworzyła system zwany bramą sieciową unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID. System ten pomagał weryfikować zaświadczenia o szczepieniu przeciwko COVID-19 i umożliwiał bezpieczne podróżowanie po UE. Działał do 31 grudnia 2023 r.
Co było dalej?
Aby kontynuować weryfikację zaświadczeń COVID-19 i przygotować się na przyszłe kryzysy zdrowotne, Komisja Europejska nawiązała współpracę partnerską ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO) w celu utworzenia globalnej sieci cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych. Sieć ta wykorzystuje te same ramy techniczne co brama sieciowa unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID i rozszerza jej stosowanie na inne rodzaje zaświadczeń zdrowotnych.
Do czego służy sieć?
Obecnie sieć umożliwia wiarygodną weryfikację zaświadczeń COVID-19, w tym zaświadczeń wydanych przed utworzeniem sieci. Opracowywane są jednak inne możliwości jej wykorzystania, polegające na udostępnianiu i weryfikowaniu trzech ważnych rodzajów informacji dotyczących zdrowia:
- Cyfrowe międzynarodowe świadectwo szczepienia lub profilaktyki (żółta książeczka) jest cyfrową wersją „żółtej książeczki”, oficjalnego dokumentu, z którego podróżni mogą korzystać w celu potwierdzenia szczepienia przeciwko chorobom objętym międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi. Żółta książeczka jest uznawana na całym świecie i zawiera wpisy dotyczące szczepień, takich jak szczepienia przeciwko żółtej febrze i polio, które są wymagane do wjazdu do niektórych krajów. Latem 2024 r. państwa członkowskie WHO zgodziły się zmienić międzynarodowe przepisy zdrowotne i umożliwić podróżnym korzystanie z wersji cyfrowej zamiast wersji papierowej.
- Cyfrowa europejska karta szczepień jest cyfrową wersją karty szczepień, która zawiera wykaz szczepień we wspólnym europejskim standardzie. Cyfrowa europejska karta szczepień będzie dostępna dla wszystkich obywateli i będzie szczególnie przydatna dla osób, które muszą udokumentować swoje szczepienia, na przykład pracowników służby zdrowia, naukowców, wojskowych, załóg statków lub uczniów. Karta ta została opracowana na podstawie zalecenia Rady z 2018 r., a jej celem jest zacieśnienie współpracy w dziedzinie chorób zwalczanych drogą szczepień.
- Międzynarodowa skrócona karta zdrowia pacjenta jest podsumowaniem wywiadu chorobowego, które można udostępnić pracownikom służby zdrowia w celu zapewnienia najlepszej opieki podczas podróży. Analizowane będą możliwości stworzenia sieci pozwalającej na udostępnianie międzynarodowych skróconych kart zdrowia pacjenta na całym świecie.
Dlaczego ta sieć jest ważna?
Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych:
- pomaga dbać o bezpieczeństwo i zdrowie ludzi podczas podróży
- ułatwia dostęp do opieki medycznej w innych krajach
- pomaga krajom w prowadzeniu współpracy nad zapobieganiem rozprzestrzenianiu się chorób
- wspiera wzrost gospodarczy i wymianę handlową między krajami
- pomaga przygotować się na przyszłe kryzysy zdrowotne i epidemie.
Co dalej?
Wraz z rozwojem sieci:
- będą do niej przystępować kolejne kraje
- powstaną nowe sposoby wykorzystywania sieci na potrzeby poprawy zdrowia
- nastąpi zacieśnienie współpracy między krajami w celu zapewnienia ludziom zdrowia i bezpieczeństwa.
Partnerstwo z Biurem Regionalnym WHO dla Europy wzmacniające systemy informacji dotyczących zdrowia i zarządzanie danymi oraz zwiększające interoperacyjność w Europie
We wrześniu 2023 r. Biuro Regionalne WHO dla Europy i Komisja Europejska zainicjowały projekt, który ma wzmocnić systemy informacji dotyczących zdrowia i zwiększyć ich interoperacyjność oraz poprawić zarządzanie danymi dotyczącymi zdrowia w Europejskim Regionie WHO.
Finansowany przez Komisję Europejską projekt o wartości 12 mln euro wspiera usługi opieki zdrowotnej dla prawie miliarda osób mieszkających w 53 krajach regionu. Ten czteroletni projekt ma na celu poprawę:
- wykorzystywania i ponownego wykorzystywania danych dotyczących zdrowia przez świadczeniodawców, decydentów i pacjentów
- jakości i interoperacyjności systemów informacji zdrowotnej.
Aby osiągnąć te cele, Biuro Regionalne WHO dla Europy i Komisja Europejska opracują i zrealizują działania na rzecz budowania zdolności oraz będą oferować pomoc, aby wyeliminować luki, zaspokoić potrzeby i zapewnić specjalistyczną wiedzę w obszarze systemów informacji zdrowotnej wspieranych krajów oraz zarządzania danymi dotyczącymi zdrowia i zdolności do upowszechniania skutecznych praktyk na szczeblu krajowym lub regionalnym.
Projekt ten:
- promuje współpracę między krajami uczestniczącymi, Komisją Europejską, Biurem Regionalnym WHO dla Europy i zewnętrznymi zainteresowanymi stronami
- ustanawia sieć informacji na temat zdrowia łączącą kraje zaangażowane we wspólne podejmowanie decyzji, konstruktywny dialog i wymianę wiedzy
- opiera się na zasadach i pomysłach zaproponowanych w ramach europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia (EPDZ), której celem jest zwiększenie wykorzystania i ponownego wykorzystania danych dotyczących zdrowia w całej UE.
Powiązanie ze strategią UE w dziedzinie zdrowia na świecie
W 2022 r. Komisja przyjęła nową strategię UE w dziedzinie zdrowia na świecie, aby poprawić światowe bezpieczeństwo zdrowotne i zapewnić wszystkim lepsze zdrowie w zmieniającym się świecie. Jedną z zasad przewodnich strategii UE w dziedzinie zdrowia na świecie jest wspieranie cyfryzacji jako podstawowego czynnika umożliwiającego sprawiedliwe kształtowanie trwającej obecnie transformacji cyfrowej.
UE jest liderem pod względem uregulowań dotyczących:
- danych zdrowotnych
- certyfikatów cyfrowych
- udostępniania danych w chmurze
- ochrony danych i prywatności.
Opierając się na tych podstawach, UE będzie wykorzystywać potencjał danych dotyczących zdrowia na całym świecie zgodnie z zasadami europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia.
UE będzie promować wykorzystywanie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, aby zwiększyć ich potencjał do usprawnienia diagnostyki i leczenia na całym świecie.
Działania takie jak globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych oraz partnerstwo z Biurem Regionalnym WHO dla Europy prowadzące do wzmocnienia systemów informacji dotyczących zdrowia oraz poprawy zarządzania danymi i interoperacyjności w Europie aktywnie przyczyniają się do realizacji strategii UE w dziedzinie e-zdrowia na świecie.
