Skip to main content
Public Health

Program UE dla zdrowia na lata 2021–2027 – wizja zdrowszej Unii Europejskiej

Program UE dla zdrowia powstał w odpowiedzi na pandemię COVID-19, w celu zwiększenia gotowości na sytuacje kryzysowe w UE. Pandemia uwypukliła niedoskonałości krajowych systemów opieki zdrowotnej. Program UE dla zdrowia ma pomóc w długoterminowych wyzwaniach w dziedzinie zdrowia przez budowanie silniejszych, odporniejszych i bardziej dostępnych systemów opieki zdrowotnej.

Zdrowie jest inwestycją, a Program UE dla zdrowia, dysponujący budżetem w wysokości 5,3 mld euro na lata 2021–2027, jest bezprecedensowym wsparciem finansowym UE w tej dziedzinie. Program UE dla zdrowia to jasny sygnał, że zdrowie publiczne jest priorytetem UE. Program jest jednym z głównych instrumentów na drodze do powstania Europejskiej Unii Zdrowotnej.

Program, ustanowiony w rozporządzeniu (UE) 2021/522, wnosi unijną wartość dodaną i uzupełnia polityki państw członkowskich, jeśli chodzi o realizację czterech celów ogólnych odpowiadających założeniom programu i dziesięciu celów szczegółowych w poszczególnych obszarach interwencji. Te cele to:

  • Poprawa i wspieranie zdrowia
    • promocja zdrowia i profilaktyka chorób, zwłaszcza nowotworów
    • międzynarodowe inicjatywy w dziedzinie zdrowia i współpraca międzynarodowa
  • Ochrona ludzi
    • zapobieganie, gotowość i reagowanie na transgraniczne zagrożenia dla zdrowia
    • uzupełnianie krajowych zapasów podstawowych produktów niezbędnych w sytuacji kryzysowej
    • utworzenie rezerwy personelu medycznego, personelu opieki zdrowotnej i personelu pomocniczego
  • Dostęp do produktów leczniczych, wyrobów medycznych i produktów niezbędnych w sytuacji kryzysowej
    • zapewnienie dostępności i przystępności cenowej produktów
  • Udoskonalenie systemów ochrony zdrowia
    • ulepszenie danych dotyczących zdrowia, narzędzi i usług cyfrowych, transformacja cyfrowa opieki zdrowotnej
    • poprawa dostępu do opieki zdrowotnej
    • opracowywanie i wdrażanie przepisów UE w dziedzinie zdrowia oraz podejmowanie decyzji w oparciu o dowody
    • zintegrowane działania krajowych systemów opieki zdrowotnej

Cele Programu UE dla zdrowia

Program UE dla zdrowia i Europejska Unia Zdrowotna

Program UE dla zdrowia utoruje drogę do utworzenia Europejskiej Unii Zdrowotnej dzięki inwestycjom w pilne priorytety w dziedzinie zdrowia. Są to:

Przyspieszone zostaną również prace nad pilnymi priorytetami w dziedzinie zdrowia, takimi jak cyfryzacja, zmniejszenie liczby zakażeń opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz poprawa wskaźnika szczepień.

UE zamierza dalej rozwijać udane inicjatywy, takie jak europejskie sieci referencyjne ds. chorób rzadkich, oraz kontynuować współpracę międzynarodową w zakresie globalnych zagrożeń i wyzwań.

Programy prac

Program UE dla zdrowia jest wdrażany w ramach rocznych programów prac. Pomoc przekazywana jest na szereg różnych działań, które pogrupowane są w cztery nadrzędne „komponenty”, przy czym tematem przekrojowym jest zwalczanie chorób nowotworowych. Te komponenty to:

  • gotowość na wypadek sytuacji kryzysowej
  • promocja zdrowia i zapobieganie chorobom
  • systemy opieki zdrowotnej i pracownicy służby zdrowia
  • technologie cyfrowe.

Program zapewnia wsparcie finansowe kwalifikującym się podmiotom, organizacjom ochrony zdrowia i organizacjom pozarządowym z UE lub z krajów spoza UE współpracujących z programem.

Zaangażowane podmioty

Od 16 maja do 27 czerwca 2022 r. odbyły się ukierunkowane konsultacje z zainteresowanymi stronami.  8 lipca 2022 r. zorganizowano wydarzenie dla zainteresowanych stron. W wyniku tych działań przygotowano następujące dokumenty:

Sukces projektów realizowanych w ramach programu EU4Health wymaga współpracy wielu podmiotów:

  • Kraje UE uczestniczą w konsultacjach dotyczących priorytetów i strategicznych kierunków programu oraz współpracują z Komisją w ramach grupy sterującej ds. Programu UE dla zdrowia, aby zapewnić spójność i komplementarność z krajową polityką zdrowotną. Przed przyjęciem rocznych programów prac przedstawiają swoją opinię na forum Komitetu ds. Programu UE dla zdrowia.
  • Państwa trzecie stowarzyszone z Programem UE dla zdrowia uczestniczą w procesie konsultacji i monitorują prace grupy sterującej i komitetu programowego odpowiedzialnych za Program UE dla zdrowia. Korzystają one z finansowania tak jak każde inne państwo UE.
  • Zainteresowane strony, czyli między innymi przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i stowarzyszeń pacjentów, środowiska akademickiego i organizacji pracowników służby zdrowia, wypowiadają się na temat priorytetów i strategicznych kierunków oraz potrzeb, które należy uwzględnić w rocznym programie prac.
  • Parlament Europejski jest informowany o postępach prac przygotowawczych i działaniach informacyjnych skierowanych do zainteresowanych stron.
  • Komisja Europejska opracowuje, przyjmuje i realizuje roczne programy prac oraz monitoruje postępy w realizacji celów programu i składa sprawozdania na ten temat. Może w każdej chwili zasięgnąć opinii właściwych agencji zdecentralizowanych oraz niezależnych ekspertów w dziedzinie zdrowia w kwestiach technicznych lub naukowych istotnych dla realizacji programu.
  • Program jest realizowany przez Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji (HaDEA).

Stowarzyszone państwa trzecie

Komisja Europejska podpisała umowę stowarzyszeniową z władzami Ukrainy, która zapewni Ukrainie dostęp do unijnego finansowania.

Finansowanie i przetargi

Możliwości finansowania w ramach programu UE dla zdrowia publikuje Agencja Wykonawcza ds. Zdrowia i Cyfryzacji (HaDEA). Na stronach agencji można znaleźć zaproszenia do składania wniosków i zaproszenia do składania ofert.

Synergia i komplementarność z innymi funduszami

Kwestie związane ze zdrowiem mają charakter przekrojowy. Program UE dla zdrowia współpracuje z innymi unijnymi programami, politykami, instrumentami i działaniami:

Dodatkowe informacje

Wcześniejsze programy na rzecz zdrowia

Od 2003 r. w ramach unijnych programów dla zdrowia gromadzi się wiedzę i dowody naukowe, które są podstawą do świadomego kształtowania polityki i dalszych badań naukowych. Mowa tu o sprawdzonych rozwiązaniach, narzędziach i metodach, które przynoszą korzyści zarówno sektorowi zdrowia publicznego, jak i obywatelom (np. lepsze testy diagnostyczne, pomoc dla krajów UE w opracowywaniu krajowych planów działania dotyczących chorób nowotworowych, lepsza opieka nad pacjentami).