Nieuwsbrief Gezondheid-EU 202: In de kijker

Ongeziene inspanningen voor gelijke toegang tot gezondheidszorg

Directeur-generaal voor Volksgezondheid en voedselveiligheid Xavier Prats Monne spreekt over de inspanningen die de Europese Commissie levert om de gezondheid van migranten en vluchtelingen te verbeteren en de EU-landen te helpen hun zorgstelsels toegankelijker, efficiënter en veerkrachtiger te maken.

Hoe heeft DG Volksgezondheid en voedselveiligheid gereageerd op de grote instroom van migranten en vluchtelingen sinds 2015?

Dankzij het derde Gezondheidsprogramma van de EU kan ons directoraat-generaal de EU-landen financieel helpen bij projecten voor bijvoorbeeld de opleiding van gezondheidswerkers, de ontwikkeling van zorgmodellen voor kwetsbare migranten en de integratie van deze groep in de eerstelijnszorgstelsels.
Het Gezondheidsprogramma is een financieel instrument dat het beleid van de EU-landen aanvult, ondersteunt en toegevoegde waarde geeft. De belangrijkste doelstelling is het verbeteren van de gezondheid van de EU-burgers, maar het is ook gericht op het terugdringen van ongelijkheid en het vergroten van de duurzaamheid van de zorgstelsels.

Hoeveel is er al geïnvesteerd in hulp aan migranten en vluchtelingen?

Vanuit het derde Gezondheidsprogramma, dat loopt van 2014 tot 2020, is er in 2016 en 2017 14,7 miljoen euro beschikbaar gesteld voor projecten met betrekking tot de gezondheid van migranten. Dit jaar is ongeveer 4,5 miljoen euro toegewezen aan de verschillende activiteiten, waaronder een gemeenschappelijke actie tegen ongelijkheid op gezondheidsgebied en de gezondheid van migranten.

Met welke ongelijkheid krijgen migranten en vluchtelingen te maken?

Door gebrekkige kennis van het zorgstelsel, sociale en economische nadelen, taalbarrières, stigmatisering en andere problemen hebben migranten veel meer dan andere mensen moeite hun weg te vinden naar preventieve zorg en behandeling. De Commissie is vastbesloten om deze ongelijkheid bij de bron aan te pakken.
Stigmatisering komt voort uit de ongegronde angst dat vluchtelingen en migranten ziektes meebrengen naar de EU. De meeste vluchtelingen en migranten zijn echter in goede gezondheid als zij in de EU aankomen, hoewel zij vaak geestelijk en lichamelijk uitgeput en niet zelden ook getraumatiseerd zijn door hun ervaringen in het land van herkomst en op weg naar Europa.
Noch de Commissie, noch de WHO raadt aan om vluchtelingen en migranten verplicht te screenen op ziektes. Maar zij dringen wel aan op een gezondheidscontrole bij punten waar vluchtelingen en migranten de EU binnenkomen. Zo kunnen degenen die medische zorg nodig hebben, deze meteen krijgen, vooral kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en slachtoffers van geweld.

Betaalt het Gezondheidsprogramma mee aan deze gezondheidscontroles?

Ja, de Internationale Organisatie voor Migratie heeft hiervoor een rechtstreekse subsidie uit het Gezondheidsprogramma ontvangen. In 2015 hebben zij 4 275 en in 2016 zelfs 8 938 mensen kunnen onderzoeken. Via een ander project kregen 2 459 pas aangekomen migranten dringende verzorging en werden er 49 707 fysieke gezondheidscontroles uitgevoerd. Door nog een ander project zijn er 11 057 medische onderzoeken uitgevoerd in Italië, het land waarover commissievoorzitter Jean-Claude Juncker op 13 september 2017 in zijn jaarlijkse Staat van de Unie zijn waardering uitsprak als het land dat de eer van Europa gered had door de opvang van migranten en vluchtelingen.

Wat wordt er gedaan om migranten en vluchtelingen te integreren in de Europese zorgstelsels?

De Commissie heeft afgelopen april de Europese pijler van sociale rechten goedgekeurd. Dat was een grote stap in de goede richting. Daarin staat uitdrukkelijk dat iedereen recht heeft op tijdige toegang tot betaalbare preventieve en curatieve gezondheidszorg van goede kwaliteit.
Het actieplan van de Commissie over de integratie van onderdanen van derde landen, dat in juni 2016 is goedgekeurd, biedt ook een kader voor maatregelen op het gebied van gezondheid. Dit is mogelijk dankzij allerlei projecten die uit het Gezondheidsprogramma gefinancierd worden en waarvan er vele in deze nieuwsbrief genoemd worden.

Hoe kijkt u naar de toekomst?

De instroom van vluchtelingen en migranten in Europa zal nog een tijd door blijven gaan, dus de gezondheid van deze mensen blijft een prioriteit van de EU. De Commissie zal de EU-landen blijven helpen om hun zorgstelsels zo toegankelijk, efficiënt en veerkrachtig mogelijk te maken. Het pakket "Staat van de gezondheid in de EU" helpt beleidsmakers om wetenschappelijk verantwoorde keuzes te maken voor hun volksgezondheidsbeleid en -uitgaven. In november worden de gezondheidsprofielen van alle 28 EU-landen beoordeeld in een analytische nota, waarin de bevindingen worden gekoppeld aan de bredere EU-agenda. Het ultieme doel? Gelijke toegang tot gezondheidszorg voor iedereen.

Activiteiten op EU-niveau

Nieuws

Projecten van het Gezondheidsprogramma

Andere links