Europejski Komitet ds. Przeszczepiania Narządów: wywieranie wpływu na politykę i praktyki w Europie
Dr Beatriz Domínguez-Gil, przewodnicząca Europejskiego Komitetu ds. Przeszczepiania Narządów, wyjaśnia, w jaki sposób komitet – poprzez liczne inicjatywy, programy i instrumenty prawne – pomaga w realizacji trzech głównych celów planu działania Komisji Europejskiej dotyczącego dawstwa i przeszczepiania narządów. Te trzy cele to zwiększenie dostępności narządów, zwiększenie skuteczności działań związanych z transplantacją oraz poprawa jakości i bezpieczeństwa narządów. Komitet kładzie w całej swojej działalności szczególny nacisk na prawa człowieka.
Czym konkretnie jest komitet i jaka jest jego rola?
Komitet koordynuje w imieniu Rady Europy działania dotyczące transplantacji na potrzeby Europejskiej Dyrekcji ds. Jakości Leków i Opieki Zdrowotnej. Utworzona w 1949 r. Rada Europy jest najstarszą i największą instytucją europejską, obejmującą 47 państw członkowskich i 820 mln obywateli.
Co można wskazać jako główne osiągnięcia komitetu?
Na przestrzeni lat Komitet opracował szereg rezolucji i zaleceń przyjętych następnie przez Komitet Ministrów. Mimo że nie były one prawnie wiążące, to jednak miały ogromny wpływ na krajowe ramy prawne i etyczne, modele organizacyjne i praktyki zawodowe.
Komitet pomógł również w opracowaniu Konwencji Rady Europy przeciwko handlowi ludzkimi narządami, która jasno wskazuje, jakie praktyki muszą być kryminalizowane, i która wzmacnia mechanizmy współpracy i mechanizmy ochrony ofiar. Według WHO od 5 do 10 proc. wszystkich przeszczepów na całym świecie jest wynikiem handlu narządami, tak więc konwencja ma kluczowe znaczenie. Ponadto poprzez utworzenie międzynarodowej sieci krajowych punktów centralnych i bazy danych na temat podróży do celów transplantacji komitet poszerza swoją wiedzę na temat przestępstw związanych z przeszczepami oraz opracowuje kompleksowe narzędzia i zalecenia, aby zaradzić temu problemowi.
W jaki sposób komitet monitoruje praktyki i rozpowszechnia informacje?
W trosce o zapewnienie przejrzystości i międzynarodowej analizy porównawczej praktyki w państwach członkowskich muszą być monitorowane. Komitet, przy wsparciu hiszpańskiej Krajowej Organizacji ds. Przeszczepów, publikuje biuletyn „Newsletter Transplant” – jedyne tego rodzaju oficjalne źródło informacji na temat działań związanych z transplantacją w niemal 70 krajach. Biuletyn ten, publikowany corocznie od 1996 r., jest źródłem inspiracji dla polityki i planów strategicznych na całym świecie, w tym wspomnianego planu działania Komisji Europejskiej.
Komitet publikuje również wytyczne techniczne dotyczące narządów, tkanek i komórek, służące jako wartościowe narzędzie dla organów regulacyjnych i pracowników służby zdrowia w całej Europie i poza jej granicami. Wytyczne te obejmują zalecenia uznawane za „normy minimalne”, które są zgodne z zasadami określonymi w odpowiednich dyrektywach UE. Wytyczne nie ograniczają się jednak do tych zaleceń – zawierają też dodatkowe porady techniczne i najlepsze praktyki zgodne z aktualną wiedzą naukową, opinią ekspertów oraz wynikami wielu projektów finansowanych przez UE. Przedstawiają one również podstawowe informacje na temat wskazań do przeszczepów narządów i metod ich przeprowadzania, z których to informacji korzystają często administracje krajowe podczas przygotowywania decyzji politycznych popartych dowodami i inicjatyw edukacyjnych. W ostatecznym rozrachunku przyczynia się to do harmonizacji praktyk i do zwiększenia skuteczności i bezpieczeństwa tego rodzaju interwencji medycznych.
Czy podejmowane są działania informacyjne skierowane do osób spoza środowiska lekarskiego?
Tak, co roku Komitet wspiera organizację Europejskiego Dnia Dawstwa i Przeszczepiania Narządów zapoczątkowanego przez Radę Europy, aby zachęcić do debaty publicznej, zbudować zaufanie publiczne względem odpowiedzialnego i etycznego dawstwa i przeszczepiania narządów oraz wzmocnić zaangażowanie osób na stanowiskach politycznych i pracowników służby zdrowia.
Działania na szczeblu UE
|
Krew, tkanki, komórki i narządy Komisja Europejska – Zdrowie i bezpieczeństwo żywności |
|
Europejski Komitet ds. Przeszczepiania Narządów Rada Europy – Europejska Dyrekcja ds. Jakości Leków i Opieki Zdrowotnej |
Aktualności
|
Europejski Dzień Dawstwa i Przeszczepiania Narządów będzie obchodzony 13 października 2018 r. Obchody kolejnego Europejskiego Dnia Dawstwa i Przeszczepiania Narządów organizowanego z inicjatywy Rady Europy odbędą się w Kiszyniowie (Mołdawia). Równolegle w krajach UE zostanie zorganizowany szereg wydarzeń w ramach finansowanego przez UE projektu EUDONORGAN (zob. projekt w centrum uwagi). |
|
Z konsultacji publicznych wynika, że większość respondentów – wśród których znalazły się zarówno osoby prywatne, jak i różnego rodzaju grupy, takie jak stowarzyszenia zawodowe, organizacje darczyńców, organizacje pacjentów i organy krajowe – uważa, że prawodawstwo UE miało pozytywny wpływ na bezpieczeństwo krwi, tkanek i komórek w UE. |
Projekty realizowane w ramach programu działań w dziedzinie zdrowia
Inne ciekawe strony
|
Strona na Facebooku poświęcona Europejskiemu Dniu Dawstwa i Przeszczepiania Narządów 2018 Na tej stronie można znaleźć interesujące posty na różne tematy, na przykład relację, jak człowiek, który bał się igły jak ognia, został wzorcowym krwiodawcą, czy też wywiad z lekarzem opowiadającym o przeszczepach serca. |
|
Rezolucje i zalecenia dotyczące przeszczepów Aby dzielić się wiedzą w ramach współpracy międzynarodowej, Rada Europy oraz Europejski Komitet ds. Przeszczepiania Narządów i jego poprzednicy przedstawili zalecenia i rezolucje w dziedzinie przeszczepiania narządów. |
|
Konwencja przeciwko handlowi ludzkimi narządami Konwencja ma na celu zapobieganie handlowi narządami ludzkimi i jego zwalczanie poprzez zapewnienie kryminalizacji niektórych czynów, ochronę praw ofiar przestępstw oraz ułatwianie współpracy na szczeblu krajowym i międzynarodowym w zakresie zwalczania handlu narządami ludzkimi. |
|
Newsletter publikują corocznie Europejska Dyrekcja ds. Jakości Leków i Opieki Zdrowotnej oraz Rada Europy. Zawiera on dane z całego świata dotyczące dawstwa i przeszczepiania narządów, tkanek i komórek. Przygotowywanie newslettera koordynuje hiszpańska Krajowa Organizacja ds. Przeszczepów. |
|
Pobierz bezpłatną kopię 6. wydania wytycznych dotyczących jakości i bezpieczeństwa narządów przeznaczonych do przeszczepienia lub 3. wydania wytycznych dotyczących jakości i bezpieczeństwa tkanek i komórek przeznaczonych do stosowania u ludzi |