Skip to main content
Public Health

Nieuwsbrief Gezondheid-EU 228 – Focus

Plukt de EU-burger de vruchten van de richtlijn grensoverschrijdende gezondheidszorg?

Andrzej Rys is als directeur bij directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de Europese Commissie verantwoordelijk voor zorgstelsels, geneesmiddelen en innovatie. Hij zegt dat de richtlijn grensoverschrijdende gezondheidszorg de samenwerking tussen zorgstelsels heeft verbeterd en de rechten van patiënten die zich in een ander land van de Europese Unie laten behandelen, heeft verduidelijkt. Maar als wetgeving die duidelijke gevolgen heeft voor de EU-burger, verdient de richtlijn meer bekendheid.

Welke lering kunnen we trekken uit het driejaarlijks verslag van de Commissie?

Met lering trekken bedoelen we niet dat we het "medisch toerisme" willen aanwakkeren, maar dat we patiënten willen laten profiteren van hun recht op toegang tot de beste expertise en de meest geschikte behandeling, zeker wanneer die in eigen land niet beschikbaar is of alleen na een lange wachttijd.

Wat is de impact van de richtlijn tot nu toe?

De richtlijn heeft de rechtszekerheid vergroot en heeft zowel grensoverschrijdende als binnenlandse patiënten meer duidelijkheid gegeven over hun rechten. De grotere rechtszekerheid helpt niet alleen de patiënten zelf, maar ook de nationale beheersinstanties.

Dankzij deze richtlijn kunnen de lidstaten hun krachten bundelen bij de samenwerking op vrijwillige basis, het vergroten van de samenhang in grensregio’s en het verbeteren van de samenwerking op het gebied van e-gezondheidszorg en Europese referentienetwerken voor zeldzame en complexe ziekten. Het startsignaal voor de 24 Europese referentienetwerken is gegeven in maart 2017 in Vilnius. Ze moeten leiden tot verbetering van de diagnose, behandeling en algemene aanpak van zeldzame ziekten. Door samen te werken en de middelen te bundelen wordt de weg geëffend voor baanbrekend onderzoek. Er is al flink wat vooruitgang geboekt, en ik ben verheugd over de concrete Europese toegevoegde waarde van de referentienetwerken. Het biedt duidelijk voordelen als iedereen op een bepaald thema de handen ineenslaat en niet ieder voor zich werkt.

Wat zijn de volgende stappen?

De nalevings- en conformiteitscontroles en de dialoog met de lidstaten zullen in de volgende rapportageperiode doorgaan en er zal meer gebruik worden gemaakt van mobiliteitsdata. Een correcte toepassing van het EU-acquis, met name op gezondheidsgebied, is een continu proces dat nog lang niet af is. Nog steeds niet iedereen is op de hoogte van zijn rechten en van het bestaan van de richtlijn. Er zijn nationale contactpunten opgezet om burgers te informeren, maar niet iedereen kent die.

Grensoverschrijdende patiëntenstromen vertonen een stabiel patroon, dat vooral samenhangt met geografische en culturele nabijheid. Door de bank genomen zijn de mobiliteit van patiënten en de financiële gevolgen ervan binnen de EU nog relatief laag. De richtlijn grensoverschrijdende gezondheidszorg heeft ook geen negatieve impact gehad op de houdbaarheid van de gezondheidsstelsels. In de toekomst zouden we wat mij betreft meer moeten doen om onze nationale zorgstelsels elektronisch op elkaar aan te sluiten, zeker in het licht van de steeds snellere ontwikkeling van e-gezondheidszorg.

Activiteiten op EU-niveau

Grensoverschrijdende gezondheidszorg

Europese Commissie – Volksgezondheid en Voedselveiligheid

Nieuws

Richtlijn grensoverschrijdende gezondheidszorg verduidelijkt en garandeert rechten van de patiënt

Sinds deze richtlijn werd aangenomen zijn er geen nieuwe uitspraken van de Europese rechter meer nodig geweest om het recht op gezondheidszorg over de grens af te dwingen en zijn de patiënten ook steeds beter op de hoogte van dit recht. Toch gaat het binnen de EU nog steeds om relatief weinig patiënten en beperkte bedragen.

Lees het EU-verslag over de toepassing van patiëntenrechten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg

Nu Richtlijn 2011/24/EU in de praktijk wordt toegepast, blijken meer patiënten voor zorg naar een ander EU-land te gaan. In dit verslag, dat in alle EU-talen beschikbaar is, leest u welke impact de richtlijn heeft gehad.

Factsheet beantwoordt vragen over het model van de Europese referentienetwerken voor grensoverschrijdende gezondheidszorg

De nieuwe factsheet, "Toepassing van het ERN-model in de Europese samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende gezondheidszorg", is op 10 december 2018 verschenen.

Studie over grensoverschrijdende gezondheidszorg: de toegang tot informatie voor patiënten is verbeterd, maar er is nog werk aan de winkel

Uit de studie bleek dat de websites van de nationale contactpunten (NCP) zijn verbeterd, maar dat er meer informatie moeten worden verspreid over de rechten van patiënten, over kwaliteits- en veiligheidsnormen en over de terugbetaling van de behandelingskosten in het buitenland. De studie heeft ook geresulteerd in een toolbox en opleidingsmateriaal voor nationale contactpunten.

Gegevens over grensoverschrijdende gezondheidszorg EU-landen geven een beeld van de patiëntenmobiliteit

Het verslag bevat een overzicht van de gegevens over de mobiliteit van patiënten in het verslagjaar 2016 die zijn verzameld tussen juli en november 2017. Ze hebben betrekking op zowel behandelingen met voorafgaande toestemming van het land waar de patiënt verzekerd is, als behandelingen waarvoor geen voorafgaande toestemming nodig is.

De tien grootste fouten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg – en hoe je die kunt voorkomen

Iedere burger uit de EU/EER heeft recht op openbare of particuliere gezondheidszorg in een ander EU-land, IJsland, Liechtenstein of Noorwegen, en op volledige of gedeeltelijke vergoeding van de kosten daarvan. In deze brochure staat wat je daarvoor moet doen en hoe je fouten kan voorkomen!

Kennisgeving over grensoverschrijdende gezondheidszorg bij reizen tussen de EU en het VK

Kennisgeving over reizen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk na de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU

Projecten van het gezondheidsprogramma

Europees referentienetwerk voor kinderkanker

De missie van ERN-PAEDCAN is het verbeteren van de vooruitzichten van patiënten die aan kinderkanker of kwaadaardige bloedziektes leiden door het verminderen van de huidige ongelijkheid tussen de verschillende lidstaten.

ERN-PAEDCAN PARTNER: Europees register en netwerk voor zeldzame tumoren bij kinderen

In vier landen in Europa bestaat er een nationaal register dat epidemiologische, klinische en behandelingsgegevens van kinderen en adolescenten met zeer zeldzame tumoren verzamelt. Dit project moet deze registers koppelen via een Europees register voor zeldzame pediatrische tumoren en het ERN-PAEDCAN ondersteunen.

Europees netwerk voor zeldzame ziektes: zeldzame en niet-gediagnosticeerde huidaandoeningen – partnerschapskaderovereenkomst

De ERN-Skin is gericht op het verbeteren van het patiëntenbeheer op hoog niveau voor zeldzame en niet-gediagnosticeerde huidaandoeningen door de kwaliteit, veiligheid en toegang tot uiterst gespecialiseerde gezondheidszorg te verbeteren. Voor deze ziektes wordt vaak een verkeerde diagnose gesteld en ontbreekt het aan inzicht.

Overige links

Nationale contactpunten voor grensoverschrijdende gezondheidszorg

Europese referentienetwerken