Skip to main content
Public Health

Nieuwsbrief Gezondheid-EU 229 – Focus

Medische gemeenschap moet praten over verband tussen luchtvervuiling en gezondheid

Veronica Manfredi, directeur van het directoraat Levenskwaliteit van het Directoraat-generaal Milieu van de Europese Commissie, bespreekt een onderwerp dat internationaal in de kijker staat: maatregelen tegen luchtverontreiniging en de gevolgen ervan voor de gezondheid.

Hoe groot het probleem van de luchtvervuiling in de EU? Of is dit vooral elders een probleem?

In New Delhi (India) vinden artsen tieners met longen, zo zwart en beschadigd als die van 70-jarigen in de jaren 1980. Ja, dat is in India en gelukkig beschikken we in de EU over wetgeving die wettelijke grenswaarden voor luchtverontreiniging vaststelt, maar toch halen meer dan 130 steden in de EU niet al deze normen en soms kan de luchtverontreiniging in stedelijke gebieden tijdens piekuren hetzelfde niveau bereiken als in New Delhi.

Luchtverontreiniging is een mondiaal probleem. Volgens WHO-ramingen zijn per jaar meer dan 4,2 miljoen voortijdige sterfgevallen wereldwijd het gevolg van luchtvervuiling buitenshuis. Voor Europa schat het Europees Milieuagentschap dit aantal op meer dan 400 000, met name als gevolg van fijnstof, stikstofdioxide en ozon.

Wat heeft de EU al gedaan om de luchtverontreiniging te bestrijden?

We hebben wetgeving voor gemeenschappelijke doelstellingen inzake luchtkwaliteit, emissiegrenswaarden op nationaal niveau, en normen voor de belangrijkste bronnen van verontreiniging. En we ondersteunen maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren financieel. Zo is in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen hieraan 1,8 miljard euro toegewezen voor de periode 2014-2020. En dan is er nog andere financiering die indirect ten goede komt van de luchtkwaliteit, zoals de 45 miljard euro aan investeringen in een koolstofarme economie.

Financiering is een stimulans, maar we hebben ook een stok achter de deur. We kunnen juridische maatregelen nemen om de EU-wetgeving te handhaven en we doen dat ook. Inbreukprocedures kunnen eindigen bij het Europees Hof van Justitie. We zijn momenteel erg bezorgd over 30 gevallen in 20 lidstaten waar de wettelijke grenswaarden voor fijnstof, stikstofdioxide of zwaveldioxide aanhoudend worden overschreden.

Maar een juridische procedure is slechts één middel om ervoor te zorgen dat de normen worden nageleefd, er zijn er nog andere. Wij stimuleren ook de uitwisseling van goede werkwijzen: zo nemen we actief deel aan netwerken, waarvan we er verschillende zelf hebben opgericht, en we organiseren dialogen met de EU-lidstaten over schone lucht en de toepassing van milieurichtlijnen.

Welke maatregelen zouden er nog kunnen worden genomen?

Wij moeten de emissies nog verder terugdringen in alle economische sectoren: industrie, vervoer, verwarming van woningen en landbouw. In de landbouw moet het gebruik van ammoniak en nitraat in meststoffen aan banden worden gelegd, waardoor zowel de lucht- als de waterverontreiniging wordt aangepakt.

Het is de hoogste tijd dat wij in de hele EU voldoen aan de EU-normen voor luchtkwaliteit. En we moeten de luchtkwaliteit buitenshuis daarna nog aanzienlijk meer verbeteren, en evolueren in de richting van de door de WHO aanbevolen waarden.

De situatie lijkt hopeloos. Is er ook goed nieuws?

Ja, er is goed nieuws: we weten dat milieubeleid werkt! Dankzij de gezamenlijke inspanningen van de EU en de nationale, regionale en lokale autoriteiten, is de luchtverontreiniging de afgelopen decennia afgenomen in de EU. De emissies van luchtverontreinigende stoffen zijn ook aanzienlijk gedaald, zelfs in tijden van aanhoudende sterke economische groei. We zijn op de goede weg, maar hebben nog een lange weg te gaan. Wij willen de emissies van luchtverontreinigende stoffen tegen 2030 halveren met behulp van de in de EU-wetgeving vastgelegde nationale reductieverplichtingen, en daardoor ook de gevolgen voor de gezondheid verminderen met de helft ten opzichte van 2005.

Om dat doel te bereiken moeten we nu dringend maatregelen nemen. De EU-landen moeten ambitieuze plannen opstellen en volledig uitvoeren, met de volledige steun en inzet van de medische gemeenschap.

Activiteiten op EU-niveau

Milieu

Europese Commissie – Milieu

Schone lucht

Europese Commissie – Milieu

LIFE-programma

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen

Nieuws

EU-begroting: Commissie stelt voor om financiering voor milieu en klimaatactie te verhogen

De Commissie stelt voor om in de volgende langetermijnbegroting 2021-2027 van de EU de financiering voor LIFE, het EU-programma voor milieu en klimaatactie, met bijna 60% te verhogen.

LIFE-programma: lidstaten krijgen een kwart miljard euro te investeren in milieu, natuur en klimaatactie

De Europese Commissie heeft een investeringspakket van 243 miljoen euro uit de EU-begroting goedgekeurd voor projecten in het kader van het LIFE-programma ter bescherming van de natuur, het milieu en de levenskwaliteit in de overgang naar een duurzamere en koolstofarmere toekomst in Europa.

Nieuwjaarswensen – beleidsmakers vertellen wat zij verwachten van LIFE

Aan het begin van het nieuwe jaar werden de belangrijkste beleidsmakers die hielpen bij het ontwikkelen van het LIFE-programma van het directoraat-generaal Milieu (o.a. directeur Levenskwaliteit Veronica Manfredi) gevraagd wat hun wensen voor het programma zijn.

Ambitieuze emissiegrenzen voor energiecentrales zouden leiden tot aanzienlijk minder milieuvervuiling in de EU

Volgens een nieuwe analyse van het Europees Milieuagentschap, zou het vaststellen van strikte maar haalbare emissiegrenswaarden voor de energiesector de uitstoot van sterk verontreinigende stoffen tegen 2030 met 79-91% laten dalen.

Hoe zuiver is de lucht die u inademt?

In de Europese Air Quality Index kunt u inzoomen op uw land en de luchtkwaliteit van 6 tot 48 uur geleden nagaan.

EU-luchtkwaliteitsnormen online beschikbaar

De EU heeft met het oog op uw gezondheid een omvangrijk pakket wetgeving ontwikkeld met normen en doelstellingen voor een aantal verontreinigende stoffen in de lucht. Op deze website vindt u een samenvatting hiervan.

Welke Europese maatregelen helpen de lidstaten bij de bestrijding van luchtverontreiniging?

Zie de mededeling van de Commissie "Een Europa dat beschermt: Schone lucht voor iedereen” waarin wordt uitgelegd welke maatregelen zijn genomen om de EU-lidstaten te helpen luchtverontreiniging te bestrijden.

Welke EU-wetgeving is er over luchtverontreiniging?

De EU-wetgeving inzake luchtkwaliteit, atmosferische verontreiniging, auto’s en andere motorvoertuigen is online beschikbaar. Onder “Kwaliteit van de lucht” vindt u Richtlijn 2008/50/EG betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa.

Bekijk de YouTube-video over het Europese milieuactieprogramma tot 2020

9 van de 10 mensen ter wereld ademen verontreinigde lucht in, maar steeds meer landen nemen maatregelen

De luchtvervuilingsniveaus blijven op veel plaatsen ter wereld gevaarlijk hoog. Uit nieuwe WHO-data blijkt dat 9 van de 10 mensen lucht met hoge niveaus van verontreinigende stoffen inademen.

Meer dan 90% van de kinderen ter wereld ademen elke dag giftige lucht in

93% van de kinderen onder de 15 jaar (1,8 miljard kinderen) ademen lucht in die zo sterk verontreinigd is dat hun gezondheid en ontwikkeling erdoor in gevaar komt.In 2016 stierven volgens WHO-schattingen 600 000 kinderen aan acute infecties van de lagere luchtwegen, veroorzaakt door vervuilde lucht.

Volgende EU Clean Air Forum in november 2019

De Commissie organiseert in nauwe samenwerking met het ministerie van Milieu van Slowakije een tweede Clean Air Forum in Bratislava. Dit forum zal vooral gericht zijn op luchtkwaliteit en energie, luchtkwaliteit en landbouw, en financieringsmechanismen voor schone lucht.

Op de agenda voor juni in Brussel: Europese duurzame energieweek, beleidsconferentie en prijzen voor duurzame energie

De uiterste termijnen voor het organiseren van een sessie of netwerkactiviteit zijn nu, deze maand en volgende maand. Lees de richtsnoeren en meld u ten laatste op 11 februari aan om in aanmerking te komen voor de prijzen!

Andere links

Air Quality in Europe – verslag 2018

Urban PM2.5 Atlas: Air Quality in European cities

Eerste mondiale WHO-conferentie over luchtverontreiniging en gezondheid (30 oktober – 1 november 2018)

Wereldgezondheidsorganisatie – luchtverontreiniging

Europees Milieuagentschap – luchtverontreiniging