Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Public Health

Ενημερωτικό δελτίο Υγεία-ΕΕ 247 - Ειδικό θέμα

Η επιστημονική επιτροπή για την υγεία, το περιβάλλον και τους νεοεμφανιζόμενους κινδύνους συμμετέχει στην ετήσια διαδικασία της Κοινότητας Γνώσεων για το Περιβάλλον

του Marco Vighi, μέλους της επιστημονικής επιτροπής για το περιβάλλον και τους νεοεμφανιζόμενους κινδύνους (SCHEER) και προέδρου της ομάδας εργασίας της SCHEER για το σύστημα προβλέψεων της ΕΕ για το περιβάλλον (FORENV) – Νεοεμφανιζόμενα ζητήματα περιβαλλοντικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος (ετήσιος κύκλος 2018-19), Ινστιτούτο υδάτων IMDEA, Alcala de Henares (Μαδρίτη), Ισπανία.

Εκτός από το σύνηθες έργο της, που συνίσταται στην εκπόνηση επιστημονικών εκτιμήσεων κινδύνου για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η επιτροπή SCHEER συμμετέχει στην ετήσια διαδικασία του συστήματος προβλέψεων της ΕΕ για το περιβάλλον (FORENV).

Ο πρώτος ετήσιος κύκλος του FORENV πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2018-2019 (αφού προηγήθηκε προκαταρκτική μελέτη το προηγούμενο έτος). Θεσπίστηκε από την Κοινότητα Γνώσεων για το Περιβάλλον το 2017 με σκοπό τον εντοπισμό, τον χαρακτηρισμό και την αξιολόγηση νεοεμφανιζόμενων ζητημάτων που ενδέχεται να συνεπάγονται κινδύνους ή ευκαιρίες για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία και, στη συνέχεια, την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και σε άλλους ενδιαφερόμενους φορείς προκειμένου να αναληφθεί έγκαιρη και κατάλληλη δράση.

Η Κοινότητα Γνώσεων για το Περιβάλλον λειτουργεί υπό την αιγίδα της γενικής διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και απαιτεί τη συνεργασία διαφόρων υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δημιουργήθηκε με σκοπό την αξιοποίηση νέων τρόπων δημιουργίας και ανταλλαγής γνώσεων που σχετίζονται με τη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας FORENV, η Κοινότητα Γνώσεων για το Περιβάλλον έχει θέσει ως στόχο να εξετάζει περίπου δέκα νεοεμφανιζόμενα ζητήματα κάθε χρόνο. Πρόκειται για μια διαδικασία πέντε σταδίων, από το ένα φθινόπωρο στο άλλο. Τα πέντε στάδια είναι τα εξής: συγκέντρωση και οριοθέτηση πληροφοριών, επεξήγηση και επιλογή, χαρακτηρισμός, επικύρωση, αποτελέσματα και κοινοποίηση.

Η SCHEER συμμετέχει κυρίως στο στάδιο επικύρωσης της διαδικασίας που περιλαμβάνει τον χαρακτηρισμό περίπου 10 ζητημάτων προτεραιότητας. Ειδικότερα, η SCHEER καλείται να απαντήσει σε τρία ερωτήματα:

  • Τα εκάστοτε νεοεμφανιζόμενα ζητήματα παρουσιάζουν όντως τους κινδύνους και/ή τις ευκαιρίες που περιγράφονται ή άλλους/-ες;
  • Ο περιγραφόμενος αναμενόμενος αντίκτυπος (θετικός ή αρνητικός) για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένου του αναμενόμενου χρονοδιαγράμματος, εκτιμάται ως εύλογος;
  • Μπορεί να εκτιμηθεί και να αξιολογηθεί η συνάφεια των εντοπιζόμενων νεοεμφανιζόμενων ζητημάτων με βάση τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία;

Η SCHEER απαντά σε αυτές τις ερωτήσεις συντάσσοντας γνωμοδότηση η οποία περιλαμβάνει εξέταση των χαρακτηρισμών και κατατάσσει τα ζητήματα σε συνάρτηση με τον πιθανό αντίκτυπό τους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Εκτός από τη συμμετοχή με τον τρόπο αυτό στην επικύρωση της ετήσιας διαδικασίας, τα μέλη της SCHEER καλούνται να συμμετάσχουν σε εργαστήρια εμπειρογνωμόνων στο στάδιο της επεξήγησης και της επιλογής, όταν κατά κύριο λόγο εξετάζονται και συζητούνται τα νεοεμφανιζόμενα ζητήματα και στη συνέχεια ομαδοποιούνται και ταξινομούνται κατά σειρά προτεραιότητας όσα από τα ζητήματα αυτά ενδέχεται να είναι σημαντικά για τις πολιτικές της ΕΕ.

Στην πρώτη ετήσια διαδικασία FORENV, τα θέματα περιλάμβαναν νεοεμφανιζόμενα περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονταν με τις νέες τεχνολογίες σε αστικό περιβάλλον και νεοεμφανιζόμενα ζητήματα περιβαλλοντικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος.

Ο δεύτερος ετήσιος κύκλος FORENV συνεχίζεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2020 και επικεντρώνεται σε νεοεμφανιζόμενα ζητήματα που σχετίζονται με την καινοτομία στην πράσινη οικονομία του μέλλοντος.

Περισσότερες πληροφορίες

Η επιστημονική επιτροπή για την ασφάλεια των καταναλωτών παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τα νανοϋλικά για να βοηθήσει τη βιομηχανία να συμμορφωθεί με την ισχύουσα νομοθεσία.

Η επιστημονική επιτροπή για την ασφάλεια των καταναλωτών (ΕΕΑΚ) δημοσίευσε πρόσφατα ένα έγγραφο καθοδήγησης, το οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθεί από τις δημόσιες αρχές και τη βιομηχανία καλλυντικών για να τις βοηθήσει να συμμορφωθούν με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τα καλλυντικά (ΕΚ αριθ. 1223/2009) όσον αφορά την αξιολόγηση της ασφάλειας των νανοϋλικών που προορίζονται για την παρασκευή καλλυντικών. Η χρήση νανοϋλικών σε καλλυντικά προϊόντα μπορεί να είναι επωφελής, για παράδειγμα όταν αυτά χρησιμοποιούνται ως φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας στα αντηλιακά ή ως συντηρητικά για καλλυντικά προϊόντα. Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά των νανοϋλικών που είναι χρήσιμα για ένα καλλυντικό προϊόν μπορεί να ενέχουν κινδύνους για τους καταναλωτές. Πρέπει να διενεργείται διεξοδική αξιολόγηση της ασφάλειας κάθε νανοϋλικού που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ως συστατικό καλλυντικών, και να εκτιμώνται ειδικά τα χαρακτηριστικά του (π.χ. εξαιρετικά μικρό μέγεθος), ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των καταναλωτών.

Το 2012, η ΕΕΑΚ δημοσίευσε ένα έγγραφο καθοδήγησης για την αξιολόγηση της ασφάλειας των νανοϋλικών στα καλλυντικά, αλλά έκτοτε, υπήρξαν νέες εξελίξεις στον τομέα της έρευνας για την ασφάλεια των νανοϋλικών και η ΕΕΑΚ αξιολόγησε διάφορους φακέλους που αφορούσαν την ασφάλεια των νανοϋλικών. Ως εκ τούτου, ήταν ανάγκη να επικαιροποιηθεί το έγγραφο καθοδήγησης όσον αφορά τα βασικά ζητήματα και τις απαιτήσεις για δεδομένα σχετικά με την αξιολόγηση της ασφάλειας των νανοϋλικών στα καλλυντικά.

Το νέο έγγραφο καθοδήγησης υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί εμπεριστατωμένα η ασφάλεια των νανοϋλικών, από την άποψη των ιδιαίτερων ιδιοτήτων τους στη νανοκλίμακα, των αλληλεπιδράσεων και/ή των συνεπειών τους που μπορεί να διαφέρουν από εκείνες της συμβατικής μορφής των ίδιων υλικών. Παρέχει επίσης πληροφορίες και κατάλογο μεθόδων δοκιμής που δεν εφαρμόζονται σε ζώα, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τα νανοϋλικά, ενώ παράλληλα εξετάζει ζητήματα που αφορούν ειδικά τα νανοϋλικά.

Παρέχεται επίσης κατάλογος με σημεία ελέγχου ώστε τόσο ο αιτών όσο και η ΕΕΑΚ να μπορούν να αξιολογούν γρήγορα την πληρότητα των φακέλων και να προλαμβάνεται η υποβολή φακέλων που είναι ελλιπείς ή περιέχουν ανεπαρκή/μη συναφή δεδομένα. Με τον τρόπο αυτό θα εξορθολογιστεί η διαδικασία αξιολόγησης της ασφάλειας και θα εξοικονομηθούν χρόνος και πόροι, τόσο για τους αιτούντες όσο και για την ΕΕΑΚ.

Περισσότερες πληροφορίες