Szczepienia to bezpieczny i oszczędny sposób, żeby chronić osoby w każdym wieku przed niektórymi chorobami zakaźnymi. Dzięki szczepieniom miliony osób co roku unikają zachorowania na odrę, krztusiec oraz tężec.
Ryzyko choroby może być wyższe, jeśli chodzimy do pracy czy wyjeżdżamy za granicę. Łatwiej wówczas też zarazić innych. Szczególnie narażone są przy tym osoby w ciąży lub cierpiące na niektóre schorzenia.
Wszystkie kraje UE posiadają krajowe programy szczepień oraz harmonogramy szczepień, w których określono, jakie szczepionki są zalecane dla poszczególnych grup wiekowych. Między krajami istnieją jednak pewne różnice, które można przypisać czynnikom takim jak obciążenie chorobami, struktura i zasoby systemu opieki zdrowotnej, kwestie polityczne i kulturowe, a także efektywność programu szczepień.
Kiedy warto się zaszczepić?
- w ciąży
- w dzieciństwie
- w okresie dojrzewania
- w związku z podróżą
- w starszym wieku
Mimo tak wielu dobrze udokumentowanych korzyści szczepionek wielu Europejczyków nie szczepi się, narażając się tym samym na choroby, które mogą zagrozić ich życiu. Aby zapobiegać poważnym powikłaniom, należy koniecznie zadbać nie tylko o ochronę, ale i edukację społeczeństwa.
Obalanie mitów, popularyzacja dowodów naukowych oraz dbanie o to, żeby społeczeństwo rozumiało, że należy się szczepić niezależnie od wieku, są równie ważne, jak zapewnienie sprawiedliwego dostępu do szczepionek.
Więcej zaszczepionych dzieci w UE
W 2011 r. przywódcy krajów UE zawarli porozumienie w sprawie konieczności zwiększenia liczby szczepień dziecięcych w UE (zob. konkluzje Rady w sprawie szczepień dziecięcych). W związku z tym Komisja wraz z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Europejską Agencją ds. Leków (EMA) wspiera kraje UE w realizacji tego zadania:
- doradza im w dziedzinie najlepszych praktyk w razie pojawienia się ognisk chorób, którym można zapobiegać poprzez szczepienia
- finansuje projekty dotyczące szczepień w ramach Programu UE dla zdrowia
- usprawnia monitorowanie stanu zaszczepienia społeczeństwa
- zachęca europejskie stowarzyszenia pracowników służby zdrowia do szerzenia wiedzy na temat szczepień dziecięcych wśród rodziców
- dostarcza obiektywnych i opartych na dowodach informacji pracownikom służby zdrowia (np. europejskie publiczne sprawozdania oceniające).
Zmiany demograficzne stały się bodźcem do wznowienia badań nad skuteczniejszymi i bardziej zrównoważonymi sposobami na inwestowanie w zdrowie i starzenie się w dobrym zdrowiu. W tym kontekście programy szczepień dorosłych mają zasadnicze znaczenie dla eliminacji chorób, a także dla zmniejszenia obciążenia chorobami w późniejszych latach życia. Przykładowo, zgodnie z przedstawionym w grudniu 2025 r. Planem „Bezpieczne serce”, Komisja Europejska przedłoży wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie szczepień przeciwko infekcjom dróg oddechowych w ramach profilaktyki chorób układu krążenia.
