Τα εμβόλια κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV) μπορούν να αποτρέψουν ιογενείς λοιμώξεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε καρκίνο. Γι’ αυτό τα εμβόλια αυτά είναι ζωτικής σημασίας, τόσο για την προστασία της ατομικής και της δημόσιας υγείας όσο και για τη στήριξη ανθεκτικών και δίκαιων συστημάτων υγείας.
Το 2024, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, εκδόθηκε η σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τους καρκίνους που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με σκοπό να στηριχθούν τα κράτη μέλη της EΕ στην αύξηση του ποσοστού εμβολιασμού κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV).
Οι συστάσεις προς τις χώρες της ΕΕ περιλαμβάνουν:
- διευκόλυνση της πρόσβασης στον εμβολιασμό
- στοχευμένη επικοινωνία της σημασίας του εμβολιασμού κατά του HPV και του HBV, στο πλαίσιο μιας προοπτικής πρόληψης του καρκίνου
- καλύτερη παρακολούθηση των ποσοστών εμβολιαστικής κάλυψης, για την ανάληψη τεκμηριωμένης δράσης για τη δημόσια υγεία
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συγκαταλέγεται στις πλέον αποτρέψιμες και θεραπεύσιμες μορφές καρκίνου. Ωστόσο, ο HPV μπορεί να προκαλέσει καρκίνο τόσο σε γυναίκες όσο και σε άνδρες.
Ένας από τους στόχους του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου είναι η εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μέσω εμβολιασμού των νέων κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος τον προκαλεί και ο οποίος συνδέεται επίσης με καρκίνους της κεφαλής και του τραχήλου και με τον καρκίνο του πρωκτού.
Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο επιδιώκει να εμβολιαστεί τουλάχιστον το 90 % των κοριτσιών στην ΕΕ, που αποτελούν τον πληθυσμό-στόχο, και να αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό εμβολιασμού των αγοριών.
Ιός της ηπατίτιδας Β (HBV)
Η λοίμωξη από τον HBV μπορεί να καταστεί χρόνια και να εξελιχθεί σε χρόνια ηπατική νόσο, κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Παρά τη σταθερή μείωση της συνολικής συχνότητας περιστατικών HBV με την πάροδο του χρόνου χάρη στα αποτελεσματικά προγράμματα εμβολιασμού και σε άλλες στρατηγικές πρόληψης, υπολογίζεται ότι περίπου 3,2 εκατομμύρια άτομα στα κράτη μέλη και στις χώρες του ΕΟΧ ζουν με χρόνια λοίμωξη HBV.
Τα περισσότερα κράτη μέλη συνιστούν εμβολιασμό όλων των παιδιών κατά του HBV. Διαθέτουν επίσης διάφορες στρατηγικές για την πρόληψη της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί (κάθετη μετάδοση), όπως προσυμπτωματικό έλεγχο της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη, εμβολιασμό των βρεφών με την πρώτη δόση εμβολίου κατά του HBV εντός 24 ωρών από τη γέννηση, και προσυμπτωματικό έλεγχο των εγκύων για αντιγόνο επιφάνειας του ιού της ηπατίτιδας Β (HBsAg).
Πολλά κράτη μέλη διαθέτουν επίσης συστάσεις εμβολιασμού κατά του HBV για ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως είναι οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Το πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» χρηματοδοτεί την κοινή δράση SHIELD (Στρατηγικές για παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας με σκοπό την εξάλειψη των καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώξεις), η οποία θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης κατά του HPV και του HBV, στην ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης και στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων προγραμμάτων βιοϊατρικής πρόληψης κατά του HPV, του HBV, του ιού της ηπατίτιδας C (HCV), του HIV και της φυματίωσης.
Η κοινή δράση «PartnERship to Contrast HPV» (JA PERCH) στήριξε τις προσπάθειες των κρατών μελών για επέκταση της εφαρμογής συστηματικού εμβολιασμού κατά του HPV.
Επιπλέον, η Επιτροπή υποστήριξε την ανάπτυξη ενός επικοινωνιακού μοντέλου για την ευαισθητοποίηση των πολιτών και την αντιμετώπιση της εσφαλμένης πληροφόρησης και της παραπληροφόρησης σχετικά με τον εμβολιασμό κατά του HPV και του HBV, το οποίο παρέχει πρακτική καθοδήγηση στα κράτη μέλη ώστε να επικοινωνούν με το κοινό με τεκμηριωμένο τρόπο. Μέσω της κοινής δράσης SHIELD, το μοντέλο αυτό θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες εκστρατείες ευαισθητοποίησης για προώθηση του εμβολιασμού κατά του HPV και του HBV ως αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης του καρκίνου.
