Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Public Health

Όργανα

Ενώ η μεταμόσχευση οργάνων χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως ιατρική θεραπεία, ο κύριος λόγος για την περιορισμένη χρήση της παραμένει η έλλειψη διαθέσιμων οργάνων.

Τα νεφρά είναι το όργανο που χρησιμοποιείται συχνότερα σε μεταμοσχεύσεις και βοηθά τους ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου. Άλλα όργανα που χρησιμοποιούνται συχνά σε μεταμοσχεύσεις είναι το συκώτι, οι πνεύμονες και η καρδιά. Μπορεί επίσης να γίνει μεταμόσχευση του λεπτού εντέρου και του παγκρέατος ενώ νέα είδη μεταμοσχεύσεων οργάνων αναπτύσσονται συνεχώς.

Μπορεί να γίνει δωρεά όλων των οργάνων μετά το θάνατο, ενώ οι ζώντες δότες μπορούν να δωρίσουν ένα νεφρό καθώς και ένα μέρος του ήπατος τους.

2017_infographic_obtc.jpg

Νομοθεσία

Το νομικό πλαίσιο που διέπει τα πρότυπα για τη μεταμόσχευση οργάνων καθορίζεται στην οδηγία 2010/53/ΕΕ, η οποία αναφέρεται και ως ευρωπαϊκή οδηγία για τη μεταμόσχευση οργάνων.

Η οδηγία καθορίζει τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας των ανθρώπινων οργάνων. Καλύπτει όλα τα στάδια της διαδικασίας μεταμόσχευσης από τη δωρεά, την προμήθεια, τον έλεγχο, την επεξεργασία έως και τη διανομή.

Για την εφαρμογή αυτής της βασικής πράξης, η Επιτροπή πρότεινε και εξέδωσε, σε στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές της ΕΕ, την οδηγία 2012/25/ΕΕ της Επιτροπής για τη θέσπιση διαδικασιών ενημέρωσης σχετικά με την ανταλλαγή, μεταξύ των κρατών μελών, ανθρώπινων οργάνων που προορίζονται για μεταμόσχευση

Η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την οδηγία για τη μεταμόσχευση οργάνων συνοδευόταν από εκτίμηση επιπτώσεων. Το ψήφισμα 2007/2210, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου 15332/07 SAN σχετικά με τη δωρεά και τη μεταμόσχευση οργάνων, η ανακοίνωση της Επιτροπής COM (2007) 275 και η διαβούλευση σχετικά με τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων αποτελούν τη βάση της ισχύουσας νομοθεσίας.

Κατευθυντήριες γραμμές

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά με εξειδικευμένα όργανα, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης (ΣτΕ) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), για την εκπόνηση πρακτικών κατευθυντήριων γραμμών που θα βοηθήσουν τα κέντρα μεταμόσχευσης και τους οργανισμούς προμήθειας στην εφαρμογή αυτού του δεσμευτικού νομοθετικού πλαισίου.

Συντονισμός και εφαρμογή

Οι εθνικές αρμόδιες αρχές είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή των απαιτήσεων που ορίζει η νομοθεσία της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις με τις αρχές αυτές, με σκοπό τη διευκόλυνση της επικοινωνίας και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, καθώς και τη διαμόρφωση κοινής αντίληψης σχετικά με την εφαρμογή των οδηγιών.

Βασίζεται σε περιοδικές έρευνες που διεξάγονται από τις αρμόδιες αρχές για να εκπονήσει εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής της νομοθεσίας.

Όταν συντρέχει λόγος, οι εθνικές αρμόδιες αρχές της ΕΕ εκδίδουν δήλωση για ένα ζήτημα κοινού ενδιαφέροντος ή ανησυχίας:

Σχέδιο δράσης

Ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης σχετικά με τη δωρεά και τη μεταμόσχευση οργάνων (2009-2015): Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών βοηθά τις χώρες της ΕΕ να αντιμετωπίσουν την έλλειψη οργάνων, να ενισχύσουν τα συστήματα μεταμόσχευσης και να βελτιώσουν την ποιότητα και την ασφάλεια των σχετικών προϊόντων. Το σχέδιο δράσης χάραξε κοινές κατευθύνσεις για τις χώρες της ΕΕ, ώστε να ενισχυθούν οι δραστηριότητες μεταμόσχευσης σε εθνικό επίπεδο, και αποτέλεσε τη βάση για πολλές δράσεις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ. Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής του, 2009-2015, οι χώρες της ΕΕ πραγματοποίησαν 4.600 επιπλέον μεταμοσχεύσεις ετησίως.