Skip to main content
Public Health

Kanker is een van de belangrijkste prioriteiten van de Europese Commissie op gezondheidsgebied. In de politieke richtsnoeren van Commissievoorzitter Von der Leyen wordt verwezen naar "een Europees plan voor de bestrijding van kanker dat de lidstaten moet helpen bij de preventie en behandeling van kanker” met de bedoeling het door deze ziekte veroorzaakte lijden te verminderen en Europa het voortouw te laten nemen in de strijd tegen kanker.

EU-beleid rondom kanker

In de opdrachtbrief voor EU-commissaris voor Gezondheid Stella Kyriakides staat dat de EU-landen steun moeten krijgen bij hun werk op het gebied van kankerpreventie en -zorg.

Het Europees kankerbestrijdingsplan van februari 2021 is het antwoord van de EU op de groeiende uitdagingen en ontwikkelingen in de strijd tegen kanker. Het is een politieke belofte om geen enkel middel onbenut te laten bij de bestrijding van deze ziekte. Opgebouwd rond tien vlaggenschipinitiatieven en flankerende acties, maakt het deel uit van de voorstellen van de Commissie voor een sterke Europese gezondheidsunie met het oog op een veiligere, beter voorbereide en veerkrachtigere EU.

Het Europees kankerbestrijdingsplan helpt de lidstaten om kanker te voorkomen en te zorgen voor een hoge levenskwaliteit voor kankerpatiënten en -overlevenden en hun gezinnen en verzorgers. Het is georganiseerd rond een aantal kerngebieden waarop de EU de grootste meerwaarde kan bieden:

  • preventie
  • vroegtijdige opsporing
  • diagnose en behandeling
  • levenskwaliteit van kankerpatiënten en -overlevenden

Het kankerbestrijdingsplan is gekoppeld aan andere prioriteiten van de Commissie, met name de farmaceutische strategie voor Europa, de van boer tot bord-strategie van de EU en de geplande Europese ruimte voor gezondheidsgegevens (verwacht tegen 2025). Kanker wordt een van de Europese onderzoeks- en innovatiemissies van het Horizon Europa-kaderprogramma, dat in 2021 van start gaat.

In de stuurgroep voor gezondheidsbevordering, ziektepreventie en het beheersen van niet-overdraagbare ziekten is een subgroep Kanker opgericht, waarvan het directoraat-generaal Onderzoek en Innovatie medevoorzitter is. Het mandaat van deze subgroep werd overeengekomen door de Shadow Health Configuration van het Horizon Europa-programmacomité en de stuurgroep voor gezondheidsbevordering, ziektepreventie en het beheersen van niet-overdraagbare ziekten.

Het EU4Health-programma (2021-2027) moet de lidstaten financiële en technische hulp bieden bij de verbetering van hun gezondheidsstelsel.

Als belangrijk gezondheidsprobleem valt kanker onder artikel 168 VWEU. Op grond daarvan is de EU bevoegd om de activiteiten van de lidstaten ter bescherming en verbetering van de menselijke gezondheid te ondersteunen, te coördineren en aan te vullen.

De Europese Commissie zet zich, gesteund door de EU-lidstaten en het maatschappelijk middenveld, al sinds 1985 in voor de strijd tegen kanker. Dat gebeurt in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie, het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek en het Internationaal Agentschap voor Onderzoek naar Kanker.

Kanker: een gezamenlijke aanpak

Kanker is de tweede doodsoorzaak in de EU, na hart- en vaatziektes. Elk jaar wordt bij 2,6 miljoen mensen kanker ontdekt en elk jaar overlijden 1,2 miljoen mensen aan deze ziekte.

Omdat een kwart van alle kankergevallen zich in Europa voordoet, waar minder dan 10% van de wereldbevolking woont, zal het duidelijk zijn dat kanker een grote bedreiging voor onze samenleving is. De totale economische impact van kanker in Europa bedraagt meer dan 100 miljard euro per jaar.

Maar liefst 40% van alle gevallen van kanker kan worden voorkomen als we onze huidige kennis goed gebruiken. Momenteel gaat echter slechts 3% van het volksgezondheidsbudget naar gezondheidsbevordering en ziektepreventie. Er is dus nog enorm veel ruimte voor actie.

Maatregelen voor de preventie van kanker en de bevordering van een gezonde levenswijze zijn ook nuttig voor de bestrijding van obesitas en andere niet-overdraagbare ziektes, zoals hart- en vaatziektes en diabetes, omdat de risicofactoren hiervoor hetzelfde zijn.

Volgens de State of Health in the EU-rapporten is kanker een van de hoofdoorzaken van voortijdig overlijden in de EU. Kanker heeft niet alleen gevolgen voor de gezondheid van de patiënt, maar ook een grote maatschappelijke en economische impact.

Deze ziekte zet de nationale stelsels voor gezondheidszorg en maatschappelijke hulp, de nationale begroting en de productiviteit en groei van de economie onder druk. Daarom moeten we de veerkracht van onze gezondheidsstelsels vergroten. Vooral die lidstaten moeten steun krijgen die meer dan andere behoefte hebben aan empirisch onderbouwde beleidsvorming. Zo kunnen we ervoor zorgen dat alle EU-burgers toegang hebben tot een doeltreffende kankerpreventie en -behandeling.

Een aantal resultaten heeft de weg geplaveid voor een gezamenlijke aanpak van kankerbestrijding in de EU. Hieronder vindt u links naar documenten die de grondslag vormen voor het optreden van de EU en voor de EU-acties om EU-landen en andere betrokken partijen te helpen om de opmars van kanker te keren.

Beleidskader

Initiatieven op het gebied van kankerpreventie en -bestrijding

De door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie gecoördineerde initiatieven op het gebied van kankerpreventie en kankerbestrijding omvatten:

Het gezondheidsprogramma levert een financiële bijdrage aan de Europese referentienetwerken voor kanker en aan gezamenlijke acties met betrekking tot:

Meer informatie

To support countries in reaching the health targets of the Sustainable Development Goals, the Commission has established a Steering Group on Health Promotion, Disease Prevention and Management of Non-Communicable Diseases (“the Steering Group”).

The Steering Group provides advice and expertise to the Commission on developing and implementing activities in the field of health promotion, disease prevention and the management of non-communicable diseases. It also fosters exchanges of relevant experience, policies and practices between the Member States.

Steering Group activities

The activities of the Steering Group are intended to facilitate the implementation of evidence-based best practices by EU countries, in order to ensure that the most up-to-date findings and knowledge are being put into practice.

The Steering Group advises the Commission in the selection of best practices and in making better use of research results to support their transfer and scaling up at the national and European level. The EU Health Programme or other financial instruments of the EU support the implementation and transfer of best practices.

As part of the process, the Commission presents to the Steering Group tested policies and approaches selected according to national and EU priorities and based on agreed-upon criteria. EU countries indicate which of these they are interested in implementing or scaling-up. The Commission launches open calls for best practices according to priorities of the SGPP. The calls can be accessed on the Best Practice Portal. The Commission then identifies the best ways to support the implementation of these policies, using all available instruments at the Commission's disposal.

The Commission may also set up sub-groups for the purpose of examining specific questions. These groups operate for a limited period of time, and on the basis of agreed mandates. They report to the Steering Group.

The Commission Decision setting up a Commission expert group "Steering Group on Health Promotion, Disease Prevention and Management of Non-Communicable Diseases” provides additional information on its role and its areas of work. The Steering Group is chaired by the Commission and the members are representatives of the Member States.

Implementation of best practices

Nutrition and Physical Activity:

Rare Diseases:

Mental Health:

Cancer:

  • EU Colorectal Cancer Screening - Implementation of guidelines within the screening programmes in Italy, Slovakia and Romania (technical support instrument)
    Related information : Health and long-term care (europa.eu)

Integrated Care:

Policy implementation

Work has been carried out in a number of areas, in particular on:

The Steering Group has already selected an initial set of policy interventions that will be implemented by multiple EU countries, and is selecting the next priority areas for the implementation of best practices. Its activities will also be linked to the ongoing work of the WHO and the OECD.

Interested parties in the field can actively participate in discussions via the Health Policy Platform, in particular the Non-Communicable Diseases Network.

Resources

The Steering Group's work will be supported by online resources on health promotion and the prevention and management of non-communicable diseases, such as: