Skip to main content
Public Health

Walka z nowotworami jest jednym z głównych priorytetów, które Komisja Europejska wyznaczyła sobie w dziedzinie zdrowia. W swoich wytycznych politycznych przewodnicząca Ursula von der Leyen zapowiedziała, że zaproponuje „europejski plan walki z rakiem, aby pomóc państwom członkowskim udoskonalić profilaktykę i leczenie chorób nowotworowych”, tak by zmniejszyć cierpienia wywołane przez tę chorobę oraz by Europa stała się liderem w walce z nowotworami.

Polityka UE w zakresie walki z nowotworami

W piśmie określającym zadania komisarz ds. zdrowia Stelli Kyriakides wskazano na potrzebę wspierania krajów UE w profilaktyce nowotworowej i zapewnianiu chorym odpowiedniej opieki.

W związku z coraz większymi wyzwaniami, z jakimi mamy do czynienia w leczeniu nowotworów, i ciągłym rozwojem tej dziedziny w lutym 2021 r. UE przedstawiła europejski plan walki z rakiem. Stanowi on również zobowiązanie polityczne, ponieważ w walce z rakiem jako Unia chcemy zrobić wszystko, co w naszej mocy. Program opiera się na dziesięciu inicjatywach przewodnich i kilku działaniach wspierających. Komisja przedstawiła jego poszczególne elementy we wnioskach dotyczących utworzenia silnej Europejskiej Unii Zdrowotnej, tak by UE była bezpieczniejsza, lepiej przygotowana i odporna.

Europejski plan walki z rakiem wspiera działania państw członkowskich zmierzające do zapobiegania nowotworom i zapewnienia wysokiej jakości życia pacjentom chorym na raka, osobom wyleczonym z chorób nowotworowych oraz ich rodzinom i opiekunom. Plan skupia się na kilku najważniejszych obszarach, w których UE może wnieść największą wartość dodaną. Są to:

  • profilaktyka
  • wczesne wykrywanie
  • diagnostyka i leczenie
  • jakość życia osób chorych na raka i wyleczonych z chorób nowotworowych.

Plan walki z rakiem jest powiązany z innymi priorytetami Komisji, takimi jak: strategia farmaceutyczna dla Europy i unijna strategia „od pola do stołu”, a także z planowaną europejską przestrzenią danych dotyczących zdrowia (która ma powstać do 2025 r.). Walka z rakiem to jedna z proponowanych misji w dziedzinie europejskich badań i innowacji oraz jeden z tematów programu „Horyzont Europa”, który będzie realizowany od 2021 r.

W ramach Grupy Sterującej ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnymi utworzono podgrupę ds. raka. Współprzewodniczyć jej będzie przedstawiciel Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Innowacji. Zadania podgrupy zostały określone przez nieformalną konfigurację Komitetu ds. Programu „Horyzont Europa” zajmującą się kwestiami dotyczącymi zdrowia oraz Grupę Sterującą ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnymi.

Program UE dla zdrowia (2021–2027) zapewni państwom członkowskim wsparcie finansowe i techniczne na wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej.

Nowotwory należą do poważnych zagrożeń dla zdrowia, o których mowa w art. 168 TFUE. Na podstawie tego artykułu UE może wspierać i uzupełniać działania państw członkowskich na rzecz ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego, a także je koordynować.

Komisja Europejska wraz z państwami członkowskimi UE i społeczeństwem obywatelskim od 1985 r. angażuje się walkę z nowotworami. Ściśle współpracuje przy tym ze Światową Organizacją Zdrowia, ze Wspólnym Centrum Badawczym oraz z Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem.

Rak – wspólne podejście

Nowotwór jest – po chorobach układu krążenia – drugą najczęstszą przyczyną zgonów w państwach UE. Co roku chorobę diagnozuje się u 2,6 mln osób, a kolejne 1,2 mln osób umiera z jej powodu.

Fakt, że jedna czwarta wszystkich przypadków zachorowań na raka przypada na Europę, choć Europejczycy stanowią mniej niż 10 proc. ludności całego świata, dobitnie obrazuje, jak dużym zagrożeniem dla naszego społeczeństwa są nowotwory. Ogólny wpływ chorób nowotworowych na gospodarkę w Europie szacuje się na 100 mld euro rocznie.

Dowody wskazują, że wykorzystując obecną wiedzę, możemy zapobiec chorobom nowotworowym w 40 proc. przypadków. Na promocję zdrowia i zapobieganie chorobom przeznacza się jednak obecnie zaledwie 3 proc. budżetów na ochronę zdrowia. Do zrobienia jest więc bardzo wiele.

Działania w zakresie profilaktyki raka i promocji zdrowego stylu życia służą także zwalczaniu otyłości i innych chorób niezakaźnych, takich jak choroby układu krążenia i cukrzyca, ponieważ wszystkie te schorzenia mają wspólne czynniki ryzyka.

Według sprawozdań przygotowywanych w ramach inicjatywy Stan zdrowia w UE rak stanowi jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów w UE. Ma on wpływ nie tylko na zdrowie poszczególnych osób, ale wywiera także znaczące skutki społeczne i gospodarcze.

Choroba ta stanowi obciążenie dla krajowych systemów opieki zdrowotnej i ochrony socjalnej, budżetów państw oraz wpływa na produktywność i wzrost gospodarczy. Dlatego potrzebujemy bardziej odpornych systemów opieki zdrowotnej. W szczególności ważne jest wspieranie państw członkowskich, które najbardziej potrzebują prowadzenia polityki opartej na zgromadzonych danych, tak by wszyscy obywatele UE mieli równy dostęp do wysokiej jakości profilaktyki, diagnostyki, leczenia i dalszej opieki.

Wspólne podejście do walki z rakiem w UE to efekt wielu osiągnięć. Poniżej znajdują się linki do dokumentów, na których UE opiera swoje działania oraz środki, jakie stosuje w celu wspierania państw UE i zainteresowanych stron w walce z rakiem.

Ramy polityki

Inicjatywy w zakresie profilaktyki i zwalczania nowotworów

Inicjatywy w dziedzinie profilaktyki i zwalczania nowotworów koordynowane przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji obejmują:

Środki na program w dziedzinie zdrowia finansują działalność europejskich sieci referencyjnych ds. chorób nowotworowych, a także wdrażanie następujących wspólnych działań:

Więcej informacji

To support countries in reaching the health targets of the Sustainable Development Goals, the Commission has established a Steering Group on Health Promotion, Disease Prevention and Management of Non-Communicable Diseases (“the Steering Group”).

The Steering Group provides advice and expertise to the Commission on developing and implementing activities in the field of health promotion, disease prevention and the management of non-communicable diseases. It also fosters exchanges of relevant experience, policies and practices between the Member States.

Steering Group activities

The activities of the Steering Group are intended to facilitate the implementation of evidence-based best practices by EU countries, in order to ensure that the most up-to-date findings and knowledge are being put into practice.

The Steering Group advises the Commission in the selection of best practices and in making better use of research results to support their transfer and scaling up at the national and European level. The EU Health Programme or other financial instruments of the EU support the implementation and transfer of best practices.

As part of the process, the Commission presents to the Steering Group tested policies and approaches selected according to national and EU priorities and based on agreed-upon criteria. EU countries indicate which of these they are interested in implementing or scaling-up. The Commission launches open calls for best practices according to priorities of the SGPP. The calls can be accessed on the Best Practice Portal. The Commission then identifies the best ways to support the implementation of these policies, using all available instruments at the Commission's disposal.

The Commission may also set up sub-groups for the purpose of examining specific questions. These groups operate for a limited period of time, and on the basis of agreed mandates. They report to the Steering Group.

The Commission Decision setting up a Commission expert group "Steering Group on Health Promotion, Disease Prevention and Management of Non-Communicable Diseases” provides additional information on its role and its areas of work. The Steering Group is chaired by the Commission and the members are representatives of the Member States.

Implementation of best practices

Nutrition and Physical Activity:

Rare Diseases:

Mental Health:

Cancer:

  • EU Colorectal Cancer Screening - Implementation of guidelines within the screening programmes in Italy, Slovakia and Romania (technical support instrument)
    Related information : Health and long-term care (europa.eu)

Integrated Care:

Policy implementation

Work has been carried out in a number of areas, in particular on:

The Steering Group has already selected an initial set of policy interventions that will be implemented by multiple EU countries, and is selecting the next priority areas for the implementation of best practices. Its activities will also be linked to the ongoing work of the WHO and the OECD.

Interested parties in the field can actively participate in discussions via the Health Policy Platform, in particular the Non-Communicable Diseases Network.

Resources

The Steering Group's work will be supported by online resources on health promotion and the prevention and management of non-communicable diseases, such as: